Engin Altan Düzyatan’la ağır bir gününün akabinde sabah buluşmak için sözleşiyoruz. O ismi ne kadar büyüse de tıpkı kalmayı başaranlardan. Çok disiplinli, herkesten evvel çekim yerine gelip hazırlanıyor. Ses tonu o konuşurken sizi esasen kendine çekiyor. Her zamanki üzere çok fit görünüyor. Ve tüm samimiyetiyle başlıyor anlatmaya…

◊ İsminin önüne konacak çok fazla sıfat var. Oyuncu, üretimci, fotoğrafçı, yeterli bir baba ve eş… Bütün bu sıfatları bir kenara ittiğimizi düşünsek geriye kalan Altan’ı nasıl anlatırsın?

Herhalde meraklı ve oyun oynama içgüdüsünü kaybetmemiş bir Altan’dan bahsederdim. Hâlâ her gün bir şeyler öğreniyor ve öğrendiğim her şeyi aklımda tutmaya, oyun oynama içgüdümü kaybetmemeye çalışıyorum. 

◊ Soru hazırlamak için bakıyorum; magazinde mahrum, işlerin, aile hayatın hoş. Senin için genelde de ‘iyi insan’ tarifini duyuyorum. Bu kadar düzgün olmak hudut bozucu değil mi?

Benim için değil. Bu herhalde ailemden aldığım eğitimle alakalı. Hatta bu türlü bir öyküm de vardır: İstanbul’a geldim, birinci vakitler çok sıkıntı devirler geçirdim. Bir gün babamlara gittim ve “Beni biraz eksik yetiştirmişsiniz” dedim. “Ne anlamda” dedi. “Herkesi âlâ insan olarak algılıyorum lakin İstanbul’da herkes düzgün değilmiş” dedim. “Olsun, sen yeterli ol evladım” dedi. Ben hayatımın hiçbir periyodunda kimsenin kötülüğünü düşünmedim. Bu türlü olunca kendini yeterli hissedersin. Zira birine karşı duyulan makus kanılar ya da nefret senin içinin kararmasına da sebep oluyor. Bir müddet sonra o karanlığı sen de yaşamaya başlıyorsun. O kıskançlığa dönüşüyor. O haset düzgünce büyüyor, sen uygun değilsen herkes berbat olsun istemeye başlıyorsun. Hayatımda bana kötülük yapan birinin bile kötülüğünü istemedim. Her vakit Allah’a havale ettim konuyu.

◊ 26 yıldır bu meslektesin.  Star olmak sıkıntı muydu?

Çok keyifli tarafları var alışılmış, insanın sevilmesi dayanılmaz bir şey. O sevgiye layık olmaya çalışmak çok pahalı. Ancak sıkıntı tarafları da var. Özel hayatınızın kısıtlanması en değerli şeylerinden biri lakin ben bu hisle yaşamaya çok alıştım.

◊ Dışarıdan görünen pırıltılı bir hayat… Her şey senin için kolay mı oldu?

Hiçbir şey kolay olmuyor. O denli dışarıdan bakıldığında çok parıltılı bir hayat üzere görünebilir fakat hayat dediğiniz şey daima müspete gerçek ilerleyen bir süreç değil. Ve aslında sizi belirleyen şey kabul ettiğiniz işler değil, kabul etmediğiniz işler… Yani kabul ettiğiniz işleri herkes görüyor lakin neleri reddettiniz, iş orada ortaya çıkıyor aslında. O yüzden reddettiklerinle ne olduğunu belirliyorsun. Ben çok iş reddettim, çok güç periyotlar geçirdim. Her işim güzel olmadı. Bu türlü bir şey zati mümkün değil. Daha yeterli olmak için uğraşmak aslında insanın kendini çok zorlayan bir şey. O öğrenme sürecinde çok acı çekiyorsun. Nasıl bir çıkarımla oradan yol alıp devam edeceksin? Ya da vaz mı geçeceksin?

◊ Vazgeçmeyi düşündün mü?

Hepimizin vazgeçmeyi düşündüğü anlar olmuştur fakat devam etme motivasyonunu daima buldum. Hayat çok değişik. Bir telefon bütün hayatınızı değiştirir. Ben daima olumlu düşünmeyi tercih eden biriyim. Güçle de uğraşmayı seviyorum ve bunun bir titreşim problemi olduğunu düşünüyorum. Nitekim makus düşünürsen kötüyü, âlâ düşünürsen iyiyi çekiyorsun.

◊ Pekala, bu hayat için nelerden vazgeçtin?

Birçok şeyden vazgeçtim. O denli değerlendirdiğimiz vakit sizi etrafınızda hiç kimsenin izlemediği bir hayat nasıl olurdu, çok merak ediyorum. Ben aslında utangaç biriyim. Sen bilirsin, biraz fazla övülsem hızım kızarır. O yüzden izlendiğin için daima utanma hissini saklamak ve bu türlü yaşamak beni birinci yıllarımda çok zorladı.

◊ Savrulduğun oldu mu?

Tabii. İnsan bağlarında de yaşıyorsunuz bunu. Kullanıldığınızı hissettiğiniz, kendinizi makus hissettiğiniz, hak etmediği bedeli verdiğiniz beşerler olduğunu düşündüğünüz anlar oluyor. Ve bu vakitlerde hayata yaklaşımınızı sorguluyorsunuz.

◊ Hiç değişmeden kalmayı nasıl sağlıyorsun?

Aileden aldığın eğitimle başlıyor bu öykü. Ailem mütevazı olmanın kıymetli olduğunu söyleyerek yetiştirdi beni. İkincisi, oyunculuk mezunuyum, üniversitede bize “Profesyonel olarak mesleğinizde büyüdükçe küçülmeniz lazım” dediler. Ben egonun hakikat kullanıldığında beşere yararlı olduğunu, yanlış kullanıldığında çok büyük ziyan verdiğini düşünüyorum. O yüzden egomun dizginlerini hayatım boyunca hiçbir vakit bırakmadım. Her vakit egomun zincirleri bendedir.

◊ Hayattaki en büyük savaşın neydi?

Benim savaşım daima kendimle oldu. Hiçbir vakit etrafla savaşmadım. Daha yeterli olmakla ilgiliydi daima savaşım. Daha uygun bir insan, oyuncu, fotoğrafçı, eş, baba, evlat… Hayatta hepimizin aslında oynadığı roller var. Onların hepsinde daha uygun olmaya çalıştım. Hâlâ bu savaşı veriyorum.

‘SURATIMIN HİÇBİR YERİNDE CERRAHİ BİR MÜDAHALE YOK’

◊ Nasıl daima bu türlü güzel ve fit kalıyorsun?

Günde bir öğün yemek yiyorum. Spor aslında rutinim.

◊ Söylendiği üzere estetik bir operasyon yaptırdın mı?

Estetik operasyon dediğiniz cerrahi bir müdahaledir. Cerrahi bir müdahale hızımın hiçbir yerinde yok. Genlerim âlâ, natürel kendime bakıyorum, cilt bakımı yaptırıyorum. Bu kıssa aslında bir fotoğraftan ortaya çıktı. Sete 38 derece ateşli gitmiştim, hızım şişti. Fotoğrafçı direkt benim fotoğrafımı değil, kameranın çektiği ve monitöre yansıyan imajdan bir kare çekti, crop’lamışlar, monitör manzarası olduğu da muhakkak değil. Direkt ben değilim ve gazeteye basıldı. Hızım şiş olduğu için herhalde “Estetik operasyon geçirdi” diye biri yazdı. Ve biri yazınca biliyorsun ardı geliyor. İnsanların da bu türlü haberler güzeline gidiyor. Ben hiç başıma takmıyorum bu türlü şeyleri. Zira içim rahat ve ne olduğunu biliyorum.

◊ Bu tip şeylerle ve toplumsal medyada ünlüleri hedefleyen linç kültürüyle barışık mısın?

Gerçekten hiçbir vakit okumadım. Senin üzere etrafımdan beşerler söylüyor. Zira beşerler istedikleri her şeyi yazmakta özgür. Onları da anlamak lazım. Şayet hiçbir muvaffakiyete sahip değilseniz ve artık yeni teknolojilerle elinizde güç olduğuna inandığınız bir klavye varsa, istediğiniz herkese istediğiniz lafı söyleyebilirsiniz. Onların da hayatta keyifli olması lazım. 

◊ Sen magazinde sana atılan kelamlara de hiç karşılık vermedin. Buna pişman olduğun vakitler yaşadın mı?

Olmayan durumlar hakkında çok hakkımı yiyen insan oldu. Hiçbir vakit yanıt vermedim. Bunlar o insanların kendi fikirleri, karşılık verirsem onları ciddiye almış oluyorum. Ben kendimden, yaptığım şeylerden mutluyum. Kendinizden emin olmadığınız vakit karşılık verirsiniz üzere bir his var bende. Gerçek yada yanlış, tahminen de aslında beşerler haklarını korumak için bunu yapmalı lakin benim şeklim değil. Ben bir formda her doğrunun bir gün ortaya çıkacağını düşünüyorum.

‘ÇOK YETERLİ BİR BABAYIM, KENDİ İÇİNDE BİR İSTİKRARIMIZ VAR’

◊ Oynamazsam ölürüm diyor musun?

Hiç onlardan değilim, ben bir profesyonelim. Evet, oyunculuk benim hayat biçimim. Bütün hayatımı oyunculuk üzerine yaşıyorum. Lakin oynamazsam yaşayamam üzere bir tutumum yok. Sonuçta bu bir meslek, yapıyorum, çok da zevk alıyorum fakat hayatta daha kıymetli şeyler var. Baba olmak, eş olmak, yeni kültürler tanımak ve anın tadını çıkarmak üzere…

◊ Husus evliliğe gelmişken, Neslişah ile 12 yıldır evlisiniz. Geçen müddette, 12 senede aşk nasıl değişiyor?

Karşındakine alan tanımak, hürmet değerli bir hale geliyor. Ve bu alanları birbirine tanıyorsan hayat daha da renklenmeye başlıyor. Zira herkesin kendine ilişkin öğrenme süreçleri başka farklı devam ediyor. Herkes kendi ilgi alanlarının peşinden koşuyor. Sonra bir ortaya gelip o tutkular paylaşılıyor. Çocuklar da olduğu vakit paylaşım daha da genişliyor. Anılar daha pahalı hale geliyor. Aşk; sevgiye, hürmete, çok daha öteki bir yere gerçek gidiyor.

◊ Çocuklarınız Buyruk 10, Alara 8 yaşında. Nasıl bir babasın?

Çok düzgün bir babayım. Kendi içinde bir istikrarımız var. Ben çocuklarıma hiçbir vakit çocuk üzere davranmadım. Onlar 1 yaşındayken de, 6 aylıkken de onlara her şeyi anlattım. Yani onlara bir büyükmüş üzere davranıyorum. Doğal işin sonunda ne kadar arkadaş olursam olayım, bir baba figürüyüm, benden çekiniyorlar. Lakin sert bir baba değilim. Çalışmıyorsam bütün gün onlarla oyun oynuyorum. Mesela sinemalar genelde yazın çekilir, kışları herkes televizyona yapıyor, küçüklerken onlarla yaz tatillerini geçirebileyim diye yıllarca sinema yapmadım.

◊ Bir ayağın çocukların eğitimi için Dubai’de. Neden orayı tercih ettiğiniz de konuşuldu…

Buradaki eğitim sistemiyle alakalı bir şey değil. Milletlerarası arkadaşları olsun istedik. Etrafımda yurtdışında eğitim almış çok arkadaşım var. Dünyanın her yerinde arkadaşları var. İtalya’ya ya da Fransa’ya gittiklerinde bir arkadaşlarını arıyorlar. Birlikte okumuşlar, bunun ilerideki hayatlarında çok değerli olduğunu düşünüyorum. Doğal Türk kimliklerinden vazgeçmesinler fakat farklı kültürleride tanıyarak, bilerek büyüsünler. Sonra da nerede yaşamak, nerede okumak istiyorlarsa orada devam etsinler.

◊ Londra’da da bir yaşantın var. Niçin Londra’yı seçmedin?

Londra’da okullardaki sistem hoş fakat berbat alışkanlıkları denetim etmek biraz daha sıkıntı. Orada çok küçük yaşlara inmiş durumda. Lakin Dubai’de nitekim denetim altındalar ve dünyadaki çabucak hemen bütün güzel okulların bir şubesi var. Eşimin kardeşi Aslışah da orada yaşıyor, bu da büyük bir etken. Hava daima hoş, trafik yok. Çocuklarım çok faal, daima aktivite peşindeler. Artık çocukların yaşadığı yerde her şey 8 dakika içerisinde halloluyor.

◊ Dubai’ye bombaların düştüğü periyotta neler yaşadınız?

Oraya giderken jeopolitik durumları ve birçok durumu değerlendiriyorsunuz baba olarak. Bir gün bu türlü bir durumla karşı karşıya kalabileceğimizi düşünüyordum. Lakin bu kadar çabuk beklemiyordum, biz biraz daha şanslıydık zira denize yakın değil, içeride, çöl tarafına yakın oturuyoruz. O yüzden de çok daha az ses duyduk. Okullar da tatil olunca fazla kalmadık, ayrıldık.

‘ÇOK KEYİF ALDIM FAKAT ÇOK AĞIR BİR SÜREÇTİ’

◊ Bu cuma yeni sinemanın ‘Bir Adam Yaratmak’ vizyona girdi. Ne anlatıyor?

Aslında çok ağır bir kıssa. Necip Fazıl’ın çok eski bir tiyatro metni. İnsanın varoluşuyla ilgili sorunlarını anlatıyor. Var olmak ağır bir yüktür, hepimiz bazen sorgularız ya. Neden, niye var olduk? Var olmamızın hedefi nedir? Bizim bu hayattaki rolümüz ne? Bilhassa gençlikten itibaren bu türlü bir süreç başlar ve bu sorgu hayatımız boyunca devam eder. Sinemada bu sorguların içinde, kendi hayatını örnek alarak bir tiyatro metni yazan bir müellifimiz var. Etrafındaki insanların bir formda yönelttiği sorularla aslında tekrar hayatı sorgulamaya başlıyor. Ve yavaş yavaş ‘Delilik mi yoksa hayatta olağan yaşamak mı daha doğru’, ‘Delirsen daha mı rahat yaşarsın’ diye kendi içinde değerlendirip sorguluyor. Çok hoş, derinlikli bir metin. Çok keyif alarak oynadım. Ve çok ağır vakitler geçirdim.

◊ Neden?

Ben metot oyuncusu değilimdir. Akşam kendime dönerim, rolü devam ettirerek yaşamam. Fakat bu karakterde kendime çok az dönebildim. Bir ay hakikaten Hüsrev üzere takıldım, çok ağır bir süreçti benim için. Çok ağır ezberi vardı, meskende olduğum vakitlerde ezber yapmam gerekiyordu, kendime ayırabildiğim vakit yalnızca yemek yediğim, uyuyabildiğim anlardı. Fakat sonucundan çok şad oldum, umuyorum karşılığını bulur.

◊ Fragmanlarda bir soru var “Bir insan neden delirir” diye. Pekala, senin deliliğe bakışın nasıl?

Çok ince bir çizgidir mecnunluk. Yani aslında yaptığımız iş deliliğe çok yakın. Düşünsenize, her gün kalktığınızda diğer biri üzere davranmak… Vaktinde bizim üniversitede akıl sıhhatini kaybetmiş arkadaşlarımız da oldu. Zira çok ince bir hudut, onu aşarsanız, oynadığınız role kendinizi fazla kaptırırsanız, nitekim kendinize dönmeyi unutursanız orası Sırat Köprüsü üzere bir yer. Meczupluktan çok uzak değilim fakat akıl sıhhatimi seviyorum. O yüzden müdafaayı tercih ederim. Fakat Hüsrev karakterini etrafındaki herkes meczup olarak görmek istiyor. O da “Eğer beni mecnun olarak görmek istiyorsanız sizin için deliririm, sorun değil” diyor, sonuna kadar sonları zorluyor. Lakin hiçbir vakit delirmiyor.

◊ Bir de yeni bir projen var yapay zekâyla ilgili. Onu biraz anlatır mısın?

Yapımcı olarak yapay zekâyı da işin içinde kullanarak bir platform yapmakla uzun müddettir uğraşıyorum. Bu kadar söyleyeyim.

◊ Yapay zekâ seni korkutmuyor mu?

Yeniliklere karşı durulmaması taraftarıyım. Sonuçta analogdan geliyorum ben. Çevirmeli telefonu da gördüm, cep telefonunu da gördüm. Yenilikleri kaçırmamanın kıymetli olduğunu düşünüyorum. O yüzden sıkı takip ediyorum.