Bağımsız tiyatro yapmanın zorlukları ortada; daima yükselen maliyetler, salon azlığı, ekonomik istikrarsızlık… Fakat buna karşın bu alanda üretmeye ve dayanışmaya devam eden birçok genç takım var. Tiyatroya tutkuyla bağlı olan, bundan güç alan bu takımların kurucu üyeleriyle Dünya Tiyatro Günü (27 Mart) için konuştuk: “Tiyatronun zorluklarını yine saymak yerine, neden devam ettiğimizi hatırlamak daha manalı geliyor.”

‘Yapmasak da olur ancak yapınca hoş oluyor’

artalan Kolektif

Anıl Can Beydilli, Tuğba Sorgun ve Hayat Hasret Gülseven tarafından 2023’te kurulan kolektifin ‘Yıldız’ oyunu yarın 20.00’de DasDas Sahne’de.

Anıl Can Beydilli (30): Bu işleri yapmasak hiçbirimiz ölmeyeceğiz, hatta yapmasak da olur. Ancak yapınca hoş oluyor. Yaşadığımız çağın bizi her manada giderek yalnızlaştırdığı, bu sayede bir şeylerle çaba etmenin gitgide gözümüzde imkânsız hale geldiği bir ortamda bir küme insanın bir ortaya gelmesini ve ortak bir şey hayal etmesini, bilhassa biçim ve içerik olarak kendilerini oldukları üzere tabir edebilecek bir alanda bunu yapmasını değerli buluyorum.

Tiyatro düzgünleştirir mi, dönüştürür mü bilmiyorum ancak bir ortada olmak ve birbirimizin hayatına nüfuz etmek bu karanlık vakitte herkese âlâ geliyor.

‘Neden devam ettiğimizi hatırlamak daha anlamlı’

ART’ık Sahne

2025’te Yasemin Çolak ve Zeynep Moğultay’ın kurduğu tiyatro, ‘Bir Sonraki Durak’ isimli birinci oyununun prömiyerini dün yaptı. Oyun 4 Nisan Cumartesi 20.30’da ART’ık Sahne’de.

Yasemin Çolak (24): Her prova ve her fikir, zorluklara karşın devam etme inadımızı canlı tutuyor; sahneden ve birbirimizden aldığımız güç, üretme motivasyonumuzu besliyor. 27 Mart vesilesiyle tiyatronun zorluklarını yine saymak yerine, neden devam ettiğimizi hatırlamak daha manalı geliyor. Bu tarih, yalnız olmadığımızı hissettiğimiz, diğer yerlerde de misal arayışların sürdüğünü bildiğimiz bir gün.

‘En büyük gücümüz…’

Fact Tiyatro

2022’de kurulan Fact Tiyatro’nun ‘Tırtıl-GPT148’ oyunu 11 Nisan Cumartesi 20.30’da Koma Sahnesi’nde.

Ali Haydar Çataltepe (32) ve Dilara Vural (28): Tiyatro bizim için sadece bir sahne değil, bir direniş biçimi. Var olmanın, kelam söylemenin ve birlikte hayal kurmanın en canlı hali. Hayatımızı bu sanatın etrafında şekillendirdik; vaktimizi, gücümüzü, umudumuzu ona adadık. Kolay olmadı, hâlâ da değil. En büyük gücümüzse kurduğumuz bağlar. Sevgiyle çalışan, birbirine inanan bir takımın modülü olmak; birinci günden bu yana yanımızda olan dostlarımızın ve destekçilerimizin varlığını hissetmek bize yalnız olmadığımızı hatırlatıyor.

“İzleyici ‘Tam bir Reka oyunu’ dedi”

Reka Kolektif

Aralık 2021’de kurulan Reka Kolektif’in ‘Jonas’la Evlenmek’ oyunu geçen yıl İKSV Tiyatro Festivali’nde prömiyerini gerçekleştirdi. 1 Nisan Çarşamba 20.30’da Alan Kadıköy’de izlenebilir.

Aslı Ekici (28): İlk oyunumuzdan üç yıl sonra yeni oyunun birinci günü, izleyicilerin yorumu “Tam bir Reka oyunu olmuş”tu. Bunu duymak benim için çok belirleyiciydi. Bu birlikteliğin vakitle kendine ilişkin bir lisan, bize benzeyen dengeli bir damar üretmiş olması ve bunun seyirciyle ortak bir alan kurabilmesi, sanırım her şeye karşın bana bağımsız ve kolektif tiyatroyu sürdürme inancı veriyor.

‘Tiyatro bana bir yapbozmuş hissi veriyor’

Kiki Kolektif

2023’te kurulan Kiki Kolektif’in  ‘Mahallemiz Eşrafından’ isimli oyunu Direklerarası Tiyatro Mükafatları 2024’te ödül aldı. 24 Nisan Cuma 20.30’da Pax Sahne’de.

Berfin Ertan (25): Tiyatro bana bazen çok büyük bir yapbozmuş hissi veriyor ve güya her gün kalkıp provaya onunla oynamaya devam etmek için geri dönüyormuşuz üzere geliyor. Bence yeni periyot bağımsız tiyatrocular olarak sahneye sahiden yeni önermelerle ve anlatı biçimleriyle, kıssalarla gelmeye çalışıyor ve bundan çok zevk alıyoruz. Tüm bu olanaksızlara karşın ayakta kalmanın onlarca farklı formunu daima arıyoruz ve çabalıyoruz. Güzel ki bu mesleği yapıyoruz ve yapmaya devam edeceğiz.

‘Dünyalar kurmanın en heyecan verici yolu’

ACT Project

2024’te kurulan ACT Project ‘Of Ah Oh’ oyunuyla geçen yıl Tiyatro Eleştirmenleri Birliği tarafından Yılın Genç Grubu seçildi. Oyun 14 Nisan Salı 20.30’da Kadıköy Barış Manço Kültür Merkezi’nde sahnede.

İlker Çalışkan (30): Benim için tiyatro, dünyalar kurmanın en heyecan verici yolu. Öbür beşerlerle bir ortaya gelip bir şey yarattığımızda yahut yaratılmış şeye baktığımızda dünyaya baktığım tüm pencereler, kapılar açılmış da her yer cereyan içinde kalıyormuş üzere hissederim. Açılan tüm o boşluklardan daha âlâ dünyalara koşarmışız üzere olur. Bunu yanılgı yapa yapa, deneye yanıla yapma özgürlüğü de olunca güya bir ses bana samimiyetle ‘Hadi koş canım’ der.

Ece Z. Taşkın (31): Çoklu krizler çağından her şey üzere bağımsız tiyatro da nasibini alıyor. Lakin tam da bu vakitte bir ortaya gelebilmek, nefes alabilmek, konuşmanın, tartışmanın ve çoğalmanın ihtimallerini açmak, gençlerle birlikte söz alanları kurabilmek beni bu çabaya sıkı sıkı tutunduruyor.

‘Herkes için umut yaratmak gayemiz’

ga kolektif

Yaren Özkoca, Mine Yıldız ve Yağmur Güçlü tarafından 2024’te kurulan ga kolektif, mezuniyet projesi olarak başlayan ‘Köprüden Evvel Son Çıkış’ oyunuyla 16 Nisan Perşembe 20.30’da Bahçe Galata’da.

Yaren Özkoca (25): Tiyatro işçileri olarak maruz kaldığımız şartların içinde bocalarken motive olmak sıkıntı, işin ekonomik zorluk kısmı bir mühlet sonra öne geçmeye başlıyor. Fakat seyirciyle buluşmak ve onların yansısını gördüğümüz her oyun bir sonraki temsile taşıyor bizi. Bu işi yaparken yanında kimlerin olduğu, ortaya çıkardığın işe ne kadar güvendiğin ve ne uğruna devam ettiğini biliyor olmak da çok değerli. Ümitsizliğin içinde üretmeye devam ederek hem kendimiz hem de oyunun dokunduğu herkes için bir manada umut yaratmak en büyük gayemiz.

‘Anlatma isteği hiç bitmeyecek’

NON Tiyatro

2024 yılında kurulan NON Tiyatro, seyircilerin ağır ilgisiyle karşılaşan ‘Metamorfoz’ oyunuyla bu dönemde da sahnede. Oyunun yeni tarihi belirli değil.

Enes Turan (28): Etrafında olup bitenler, yaşadıkların yahut birilerinin yaşamak zorunda olduğu durumlar. Tüm bunlara karşı içinde bir anlatma isteği doğuyor. Bu isteğin en canlı hallerinden biri tiyatro. Dünyamızın, ülkemizin ve tiyatromuzun sıkıntıları hiçbir vakit bitmeyecek. Ancak içimizdeki anlatma isteği de hiçbir vakit bitmeyecek. Tüm zorluklara karşın tekrar denemek, göstermeye çalışmak ve bir salonun içinde bir ortada olmanın, anlatmanın heyecanını hissetmek bana yaşadığımı hissettiriyor. Yaratım ve paylaşım heyecanım hayata umutlu bakmamı sağlıyor.

Artık dernekleri de var

Bağımsız bir platform olarak kurulan Dramatist; dramaturji ve oyun müellifliği alanında üretim yapan, düşünen, bu alanlarla etkileşim içinde olan bireylerin kendilerine dayanışma tabanı oluşturması gereksiniminin temelini sağlamlaştırmak ismine kısa bir mühlet evvel dernekleşti.

‘Dramatist: Dramaturglar ve Oyun Müellifleri Derneği’ daha güçlü bir irtibat ve dayanışma ağı kurmanın yanı sıra dramaturgların ve oyun müelliflerinin mesleksel pozisyonunu da güçlendirmeyi hedefliyor.