Eskiden bakışmalar hoşlanmanın birinci sinyali olurdu. Yanımızdaki arkadaşımıza “Bakıyor mu, baksana” diye sorar, hatta ‘Deliha’ sinemasında Gupse Özay’ın yaptığı üzere “Kaç kere baktı? Gel der üzere mi baktı, git der üzere mi baktı?” gibisi sorularla onları darlardık. Bakışmalar hala var ancak birinci sinyallere DM kutularına bırakılan iletiler, story’lere atılan kalp ve ateş emojileri de eklendi. Alaka başladıktan sonraki tabloysa eskisine pek benzemiyor. 30 yaşın altındaki 100 gençle konuştuk; ‘Aşkta neler değişti’, ‘Flört uygulamalarını kullanıyor musunuz’, ‘Özel günlerde ne ikram alıyorsunuz’, ‘Günlük bağlantı için en çok hangi yolu tercih ediyorsunuz’, ‘Sosyal medya alakanızı nasıl etkiliyor’ üzere sorular sorduk. Cevaplar açık orta aşkın artık daha ‘ulaşılır’ fakat daha ‘yüzeysel’ olduğu tarafında.

‘ESKİDEN YA SEVGİLİYDİN YA DEĞİLDİN, ARTIK BİR SÜRÜ TARİF VAR’

Konuştuğumuz gençlerin çoğunluğu her şeye daha kolay ulaşabilmenin insanların birbirine olan tahammülünü azalttığını, münasebetlerin gereğince derinleşmeden tüketildiğini düşünüyor. “Kimse gerçekten saf niyetini söylemek istemiyor” diyen de var, “Çıkma teklifi geri gelsin” teklifinde bulunan da… Belirsizlik haliyse itimat hissini zedeliyor. İşte ‘Sizce ilgilerde en çok neler değişti’ sorusuna verilen çarpıcı karşılıklar…

Ceren Y., 19: Bence bağlar daha süratli tüketilmeye ve önemsizleşmeye başladı. Etrafımdaki birden fazla insan yalnızca bir bağı olsun diye bakıyor. Sadece ‘sevgilisi olan insan’ olmayı istiyorlar. Bu kümedeki münasebetlerde daima TikTok’ta münasebet akımlarının benzerini  yapma, Instagram’da o sıra çiftlerin story paylaşırken en çok kullandığı müzikleri kullanma üzere süreçleri görebiliyoruz. Bu da bence ilgilerin tektipleşmesine yol açtı. Beşerler güya A şahsına âşık olmuyor da yalnızca âşık olduklarını düşünüp göstermek istiyorlar. Dijital araçlarla tanışmak çok yaygınlaştığı için ilgilerin derinliğinin de ziyan gördüğünü düşünüyorum.

Erim Eroğlu, 22: Flört uygulamaları ve toplumsal medyayla birlikte artık herkes her şeye daha kolay ulaşabiliyor, bu da insanların birbirine tahammülünü azaltıyor. ‘Nasıl olsa ben daha düzgününü bulurum’ diyor herkes.

Esra N., 26: Bolluk paradoksu olmaya başladı, çok seçenek, az sonuç.

Melike T., 28: Bence en çok başlama biçimi ve tarifi değişti. Münasebetin isminin herkesin kendi başına nazaran, yeterli hissettiği sıfatlara nazaran şekillenmesi, karşılıklı beklentilerin de karşılanamamasına neden olabiliyor diye düşünüyorum. Hasılı çıkma teklifi geri gelsin!

Nil T., 25: Eskiden insan biriyle tanışıp bir flörte adım attığında o bağa daha fazla odaklıydı. Günümüzde tek tıkla o kadar çok beşerle tanışma seçeneği çıktı ki! Bir insanı olduğu üzere kabul etmek, sevmediğimiz özellikleriyle yaşayabiliyor muyuz, onu görmeye çalışmak yerine artık ‘Thank you, next’ (Teşekkürler, sıradaki) butonu açılıyor güya gözümüzün önünde. İlginin kendisine sadakat azaldı yani, aldatmak vs. manasında değil de sarf edilen emek manasındaki sadakat.

Yağmur A., 24: Herkes ufacık sorunda alternatif partner arayışına giriyor, sonrasında ‘İlişki tutturamıyorum, olmuyor, âlâ biri yok’ diyor. Sorun çözme kavramı kalmadı. Bağlantıyı sürdürmek istemedikçe, uğraşmadıkça her münasebet biter esasen.

Meryem K., 25: Bence en çok münasebetlerin isimleri değişti. Evvelce ya sevgiliydin ya değildin. Artık flört, ‘situationship’, ‘duvar ilişki’ üzere bir sürü tarif var. Yakın etrafımda sıkça gözlemlediğim ‘ilişkide duvar örme’ denen ‘stonewalling’ çok normalleştirildi. Beşerler bunu hudut koymak ya da kendini korumak üzere anlatıyor fakat birçok vakit karşı tarafla irtibatı büsbütün kesmek manasına geliyor. Tartışma çıkınca konuşmamak, bildirilere dönmemek ya da mevzuyu yok saymak ilgi biçimi haline geldi. Bana kalırsa tüm bunlar bitmiş bir ilgiyi sürüncemede bırakmaktan öteki bir işe yaramıyor. Son birkaç yılda etrafımdaki birçok bağlantı bu sebepten dolayı bitti. Bunu bilhassa erkekler çok yapıyor.

Feyza E., 24: Artık derinleşilmiyor. Herkes binlerce seçeneği olduğunu düşünüyor ve karşı tarafı sahiden tanımak için teşebbüste bulunmuyor. Herkes birbirinden inanılmaz süratli sıkılıyor ve sahiden bir his oluşamıyor. Hissizleştik galiba. Kimse net değil, çok fazla etiket girdi hayatımıza; ‘situationship’, ‘ghosting’, ‘love bombing’… Kimse gerçekten saf niyetini söylemek istemiyor. Korkunç!

Pınar T., 26: İlişkiler hızlandı lakin sabır geri planda kaldı. Aşk kolay başlıyor, güç derinleşiyor.

Mert, 26: Instagram’da görülen keyifli, huzurlu çift kalıplaştırmaları iki tarafı da gereksiz ve anlamsız beklentilere soktu.

ALFA KUŞAĞI’NDA DURUM NASIL?

Önceki jenerasyonların literatüründe olmayan pek çok kavram, Alfa Kuşağı’nın alaka kurma biçimlerini şekillendiriyor.

Priv ya da private hesap: Ana hesap haricinde kullanılan, daha az şahsa açık toplumsal medya hesabı.

Yakın arkadaşlar: Instagram’daki bir özellik. Kendi seçtiğiniz şahıslardan oluşan liste yapıp paylaşımlarınızı sırf bu bireylerin görmesini sağlıyorsunuz.

Snap: Snapchat isimli toplumsal medya hesabında birine gönderdiğiniz fotoğraf ‘snap’ olarak isimlendiriliyor.

Streak: Snapchat’te bir şahısla 3 gün üst üste ‘snap’leşirseniz o şahısla ‘streak’ başlatmış oluyorsunuz. Streak’iniz snap’leştiğiniz gün arttıkça artıyor.

Ela, 14: Flört bazen hiç konuşmadan bile oluyor. Story atıyorsun, kim bakmış diye denetim ediyorsun. Daima tıpkı kişi bakıyorsa şüpheleniyorsun, bir mühlet sonra senin de dikkatini çekiyor. Birden fazla vakit bir şey olmuyor ancak tekrar de eğlenceli.

Eda, 14: Hoşlandığım biri varsa onu yakın arkadaşlara ekliyorum. Öykülerime yanıt verirse keyifli oluyorum. Genelde birini yakın arkadaşlara eklediğinizde ne niyetle eklediğinizi karşınızdaki de anlıyor. O da hoşlanıyorsa ya sizi yakın arkadaşlara ekliyor ya da sizin attığınız öykülere yanıt veriyor.

Poyraz, 15: Flörtleşirken en çok Snapchat’i kullanıyorum. Beğendiğim biri olursa onu Snapchat’ten ekliyorum. Streak başlatmak için birinci adımı atıyorum, şayet o da karşılık verirse sonraki adımda onun snap’lerine karşılık vermeye başlıyorum. Şayet karşılık alamazsam hesaptan çıkarıyorum.

Nehir, 15: Ben hoşlandığım şahısları evvel priv hesabıma ekliyorum. Onun priv hesabı varsa ve beni eklemezse anlıyorum ki bana ilgisi yok. Çabucak kendi hesabımdan çıkarıyorum.

Uras, 15: Bence bizde flört açık açık olmuyor. Beğeni atıyorsun, story’ye yanıt veriyorsun. Karşı taraf da yapıyorsa devam ediyorsun. Direkt yazmak daha güç, ben de birden fazla arkadaşım da bunu tercih etmiyoruz.

EVLİLİK KONUSU

Gençler evliliği tek gaye olarak görmüyor. Evlilik onlara nazaran ‘olması gereken’ bir etaptan çok kurallara, bağlantıya ve ferdi hayata bağlı bir seçenek. İleride çocuk sahibi olup olmama fikri de bu kararda belirleyici…?

Ali Kalk, 20: Eğer şu anki sistem ve maddelerden bağımsız yaşasaydım evlilik fikrini aklımdan dahi geçirmezdim. Kimi sistem yahut yasa durumu evlilik dışı birtakım durumlara müsaade vermiyor; mesela vefat döşeğindeki eşinizi hastanede yakını olmadığınızdan ötürü görememeniz üzere. Birden fazla insan topluluk telaşıyla evleniyor.

Dilara K., 24: Evliliğin getirdiği yasal hakların kullanımına gereksinim duyulmuyorsa ve çiftler çocuk sahibi olmak istemiyorsa koşul değil diye düşünüyorum.

Deniz Erpınar, 23: Çabuk edilmemeli. İki tarafın da sosyoekonomik şartlarının evliliğe uygun olması gerek. Evlilik öncesi birebir meskende yaşama fikrine de olumlu bakıyorum.

AYDA EN AZ 10 KERE GÖRÜŞENLER ÇOĞUNLUKTA

‘Ne sıklıkla yüz yüze görüşüyorsunuz’ sorumuza iştirakçilerin yüzde 32’si ayda 10 sefer yahut daha sık cevabını verdi.  Yüzde 25’lik kesitin buluşma sıklığı ayda 5-9 kere. Yüzde 24 partneriyle ayda 1-4 gün görüşebildiğini belirtiyor. Yüzde 7’lik küme tıpkı meskende yaşadığını, yüzde 12’lik kümeyse uzak ara bağı, iş temposu üzere nedenlerle net bir sayı vermekte zorlandığını söylüyor.

BOL BOL İLETİLEŞME

‘Günlük bağlantıda en çok hangi yolu kullanırsınız’
sorusunu yanıtlayan 100 şahıstan 67’si iletileşme, 16’sı sesli arama, 14’ü imajlı konuşma, 2’si toplumsal medyada direkt bildiri, 1’i hepsi karşılığını verdi. ‘Görüntülü konuşma sıklığınız nedir’ sorusunu yanıtlayan 100 bireyden 31’i haftada birkaç defa, 26’sı her gün sevgilisiyle manzaralı konuştuğunu söyledi, 35’i nadiren, 8’i hiç karşılığını verdi.

ESKİ SEVGİLİYLE ETKİLEŞİM SORUN

‘Sosyal medyada partnerinizle ilgili kıskançlık yaşıyor musunuz’ sorusuna 100 bireyden 50 kişi ‘hayır’ derken  22 kişi ‘bazen’, 24’ kişi ‘nadiren’, 4 şahıssa ‘sık sık’ cevabını verdi. ‘Sizi en çok kıskandıran durum hangisi’ diye sorduğumuzda 33 kişi eski sevgiliyle etkileşim nedeniyle sorun yaşadığını söyledi. Bunu karşı cinsten arkadaşlar, toplumsal medyada yapılan beğeniler ve kıssa paylaşımları izledi.

YÜZDE 99 ÖZEL GÜNLERİ ÖNEMSİYOR

‘Özel günler (14 Şubat Sevgililer Günü, doğum günü, yıldönümü) sizin için ne kadar önemli’ sorumuza ‘Hiç kıymetli değil’ karşılığını verenlerin oranı yalnızca yüzde 1!

Yüzde 47’si bu günleri değerli, 40’ı çok kıymetli buluyor. Yüzde 12’yse kısmen önemsediğini söylüyor. Yeni jenerasyonlar sadece irtibat biçimleriyle değil, hediye seçimleriyle de evvelki nesillerden ayrılıyor. Evvelce romantizmin simgesi sayılan büyük ayıcıklar, kapıya gönderilen demet demet güller, kalpli balonlar, kutu kutu çikolatalar yerini daha şahsî ve tecrübe odaklı tercihlere bıraktı. Armağanlar gösterişli olmaktan çok karşı tarafın ilgi alanına, hobilerine nazaran seçiliyor.

Melike T., 28: Onu tanıdığımı muhakkak edecek bir şey ikram etmek isterim.

Asmin Polatır, 20: Genellikle şahsileştirilmiş el imali armağanlar vermeyi seviyorum. Örgü örmek, kilden bir tasarım yapmak gibi…

Mert Sağoğlu, 25: İstediğini bildiğim bir şeyi alırım ya da bir derneğe onun ismine bağış yaparım.

Toygar D., 29: Özel günlerde kesinlikle özel bir armağan olur. Gitmek istediği bir yere yahut aktifliğe bir bilet
ya da daha evvel hayalini kurduğu, istediğini bildiğim bir ikram olabilir.

Öykü Gültekin, 21: Daha ferdî armağanlar almaya dikkat ediyorum. Örneğin, sevdiği kadroyla, hobileriyle ilgili armağanlar… Forma, boks eldiveni vs…