Bir müddet evvel tiyatro oyunu için rol arkadaşlarıyla birlikte toplu bir söyleşi yapmıştık. Şimdiyse uzun yıllar sonra baş başa röportaj için buluştuk. Her zamanki üzere çok şık görünüyor, çok hoş ve etkileyici bir duruşu var. Sıcakkanlı ve çok doğal. “Onu sormayın”, “Bunu cevaplamam” üzere kuralları yok. Başlıyoruz muhabbete…

◊ Birçok ismin birkaç sene tutunabildiği oyunculuk ve müzik bölümünde sizin zamansızlığınızın sırrı ne?

Bir defa eskilerden geliyor olmamız… Neredeyse 30-40 yıldır bu topluluğun içindeyim. Onun getirdiği bir seyirci tanınırlığı, bilinirliği var. Ayrıyeten hiç işime orta vermedim. Birkaç sene başımı dinleyeyim, biraz gezeyim, dinleneyim demedim. Sürekliliği daima sağladım. Zira bundan zevk alıyorum, işimi çok seviyorum, hayatı daha tatlı, katlanılır hale getiriyor. Sanırım hepsi bir ortada süreklilik sağlanmış oluyor.

◊ “Hiç orta vermedim” dediniz. Günümüzün tanınan bir tabiri var; ‘tükenmişlik sendromu’… Epey vakit hiç tükenmediniz mi?

İnsan yoruluyor; hayatın, çalışma ve ömür şartlarının bazen bunalttığı periyotlar oluyor. Lakin ben bütün bunların üstesinden lakin çalışarak gelebiliyorum. Benim ilacım, yakıtım, antidepresanım çalışmak üzere. Boş kaldığım vakit kendimi daha makus hissediyorum. Ufak ortalarda da küçük seyahatler yapmayı, yeni yerler görmeyi çok seviyorum.

◊ 46 yıldır tanınıyorsunuz. Bu şöhret için çok tezli bir vakit. Sevdiniz mi şöhreti, tanınmayı?

Hoşlanmadım demem. Bir yerde bana adımla hitap ettiklerinde keyifli oluyorum. Ayrıyeten ben şöhretli biri olabilirim fakat hiç o denli de yaşamam. Beni İstanbul’da rastgele bir yerde tek başıma yemek yerken, alışveriş yaparken, dolaşırken, kıyıda etrafa bakınırken ya da salaş bir yerde çay içerken görebilirsiniz. İnsanların içinde dolaşırken de “Aa, bak” denecek bir aura da yaymıyorum.

◊ Bir kapıdan girdiniz. İçeride 20’lerindeki, 30’larındaki ve 40’larındaki Zuhal’ler var. Birinci hangisine sarılırsınız?

Herhalde 20’lerindeki halime sarılırım, canım benim! “Sen daha neler göreceksin yavrum” derim.

◊ “Kızım kaç buradan, girme bu işlere” mi derdiniz, yoksa “Bu yolda yürü, devam” mı?

Yaşamak, var olmak, bu dünyada nefes almak, ayakta durmak kimin için kolay? Onun için kendimi tekrar de şanslılardan addediyorum. Gayelerime bir halde ulaşıyorum, sevdiğim işi yapabiliyorum. O yolda muvaffakiyetler elde ettim, sıhhatim güzel. Bütün bunları yaparken kim zorlanmıyor? Münasebetiyle “Yürü, devam” derdim.

◊ Güzel bir sohbetiniz var, güler yüzlü ve sıcakkanlısınız. Ancak cool, aralı olduğunuza dair bir algı var. Neden bu türlü sizce?

Duvarları olan biri olduğumu düşünmüyorum. Natürel herkes kadar benim de kendimi korumak, kollamak için ördüğüm birtakım sonlar olması gerekir diye düşünüyorum. Genç yaşlarımda biraz daha utangaçtım, içedönük bir üretim vardı. O yaşla birlikte biraz daha kırıldı.

◊ Ekranda birinci defa 1980’de ‘Sönmüş Ocak’ dizisiyle görünüyorsunuz. Bir geçmiş muhasebesi yaptığınızda en yanlış anlaşıldığınız şey ne oldu?

‘Cool, aralı, biraz soğuk’ diye düşünülmesi olabilir. İnan, o denli biri olduğumu hiç düşünmüyorum. Ben çok güçlü görünen lakin kırılgan biriyim. Onun için sert ve aralıklı duran insanların her vakit daha kırılgan beşerler oldukları fikrini başımızın bir kenarında daima bulunduralım. Bu kendilerini korumak için oluşturdukları bir kalkan da olabiliyor.
Bu bende öyleydi. Bunu itiraf ediyorum, yanlış anlaşıldığım bir şey bu olmalı.

◊ Geçmişe takılı yaşar mısınız?

Ben geçmişe çok bakarım. Beşerler röportajlarda “Pişman olduğum bir şey hiç yok” diyor. Benim için bu kelam konusu değil. Pişman olduğum şeyler var.

◊ O vakit sorayım, en büyük pişmanlığınız neydi?

Cevap vereceğim fakat çok açmadan, biraz daha kapalı geçeceğim, hak verirsiniz, sen de zorlama.

◊ Tamam!

Özel hayatımla ilgili birtakım şeyleri yapma konusunda biraz daha erken davranmayı isterdim. Vakit kaybettiğim şeyler oldu… Bu vakit kaybından kastım, yani 3-4 yıl üzere bir vakit, ki insan hayatında o süreç değerli. Hele ki yetişkinlik, olgunluk dönemindeyseniz…

◊ Oralarda daha süratli karar vermek isterdiniz yani…

Kesinlikle.

◊ Pekala, insanın elini kolunu bağlayan ne oluyor?

Elini kolunu bağlayan dehşetleri, çekinceleri, tahminen yalnızlığı, tahminen o anda yanında gereğince güçlü birinin olmaması, o gücü içinde hissedememesi, fakat doğal bütün bunların hepsini korkmak başlığı altında toplayabiliriz.

◊ İnsan Zuhal Olcay olunca da bu türlü şeylerden korkuyor mu?

Tabii.

◊ Ününüz var, kendi maddi gücünüz var…

O dehşetler yaşanıyor. Ne demek ‘ben hiçbir şeyden korkmam’? O vakit duygun yoktur ya da gereğince derin, ince düşünmüyor, insanları kırmaktan çekinmiyorsundur üzere… Fakat değerli olan
o kaygılarla baş edebilme gücünü kendi içinde yaratmak. Kendimi en çok takdir ettiğim şeylerden biri kaygılarımın üzerine gitmek. Hiçbir vakit halının altına süpürmem, görmezden gelmemeye çok çaba ederim. Yani gözümün ucuyla görüp dehşete düştüğüm bir şey varsa ‘Tamam görmedim’ deyip başka tarafa yürümem, üzerine giderim. Birtakım kaygılar da bizi korur. Onların da farkında olarak yaşamak lazım.

◊ Mesleğinizde sinema, dizi setleri, sahne çalışmaları var. Hiç fizikî yahut ruhsal şiddete, mobbing’e maruz kaldığınız oldu mu?

Ben şanslıyım, bir taciz ya da mobbing’e uğradığımı hatırlamıyorum. Konservatuvarı bitirdikten sonra Devlet Tiyatroları’na girdim. Hasebiyle devlet tiyatrosunun çatısı altında olmanın verdiği bir korunurluk içindeydim. Sonra karşıma çıkan işlerde de yeniden talihim devam etti, kıymetli direktörlerle sinemaya girdim; Ömer Kavur, Halit Refiğ, Okan Uysaler… Ancak günümüzde bunun çok örnekleri yaşanıyor. Oyuncular Sendikası’ndaki çalışmalarımız içinde bu mobbing ve taciz olaylarıyla ilgili o kadar büyük, o kadar dehşet verici şeyler duyuyoruz ve bize geliyor ki, bunlarla ilgili natürel sendika olarak elimizden geleni yapıyoruz ve yapmaya devam edeceğiz.

‘AŞKI YAŞAMAMAK BÜYÜK BİR MAHRUMLUK OLUR’

◊ Öyle müzikleriniz var ki birçok insan sizin müziklerinizle âşık oldu, ayrıldı, barıştı. O müzikleri söyleyen bayan olarak sizin aşkla bağlantınız nasıl?

Benim hayıflandığım bir şey var.

◊ Nedir?

Sizin “Şu müziğinizle ne hoş bir aşk yaşadım ya da ayrılırken o müzikle çok ağladım” diyorlar lakin kimse “‘Martı’ oyunundaki Nina rolünüzü izledikten sonra biz bir âşık olduk” demiyor. Onun için müzik söylüyor olmaktan ayrıyeten memnunum. Zira bu duyguyu çok kıskanırdım.

◊ Peki, aşkla alakanız…

Aşk çok hoş bir şey lakin belirli bir mühlet sonra tesirini yitirdiğinde kaçınılmaz olarak yerini sevgiye, dostluğa, yoldaşlığa bırakıyorsa hoş. Lakin karşıtı olabiliyor bazen. Yerini bıkkınlığa, kayıtsızlığa, bazen nefrete bırakabiliyor. Lakin yerini neye bırakırsa bıraksın, sonuçta aşk, yaşandığı sürece çok hoş bir his. Onu yaşamamak büyük bir mahrumluk olur.

◊ Şimdilerde âşık mısınız?

Hayır, değilim.

◊ Zuhal Olcay’ı ne tavlar?

Belli bir vakitten sonra aşk meşk işleri insanın çok fazla ilgisini çekmemeye başlıyor. Sana daha çok arkadaşlık, yoldaşlık edebilecek, entelektüel zekâsı, esprisi olan, tatlı biri olabilir diye düşünmeye başlıyorsun. Lakin bu mevzularda büyük konuşmamak lazım. Aşk o denli ısmarlama gelecek bir şey değil, ancak şunu da söyleyeyim, yalnız olmaktan çok mutluyum.

◊ Konu aşka gelmişken geçen dönem eski eşiniz Haluk Bilginer’le bir oyununuz oldu. Bu dönem da Selçuk Yöntem’le ‘Don Kişot’ta oynuyorsunuz. İnsan eski eşiyle oynarken tereddüt eder mi? Nasıldır?

Herhangi bir oyun arkadaşıyla oynuyor üzeresin, hiçbir şey fark etmiyor. Yalnızca bir halde ruhunuz, vücudunuz, her şeyiniz o insanı tanıyor, biliyor ve kendini yakın hissediyor. Olağanda bir rol arkadaşınızla 2-3 ay prova yapıp iki yıl oynadıktan sonra o kıvama geliyorsunuz. Bu formda rol arkadaşınızı evvelden çok âlâ bildiğiniz, tanıdığınız için daha çabuk çözüyorsunuz. Bir de ikisiyle de ben okuldan arkadaşım.

◊ Öyle mi?

Konservatuvardan arkadaşım, düşün 76’da mezun olmuşum, 71 yılında girmişim. 71’den 2026’ya… Benim artık matematiğim yetmiyor. Yani bu kadar vakittir tanıdığınız iki insan, ne olacak? Arkadaşınız, dostunuz, çocukluk arkadaşlarınız.

‘ZAMANIN RUHU HER ŞEYİ ÇOK SÜRATLİ TÜKETİYOR’

◊ Yeni müziğiniz ‘Gel Buluta Bakalım’ 8 Mayıs’ta dinleyicisiyle buluşacak. Ne anlatıyor müzik?

Ben söylediğime nazaran şarkıyı, artık benim diyeyim, 18-20’li yaşlarımdaki halimle dertleşmem, hasbihal etmem var müzikte. Birlikte buluta bakalım, geçmişi düşünelim, konuşalım, dertleşelim…

◊ Bu müzikte sizi vuran neydi?

Hüsnü Arıkan bu şarkıyı yaklaşık 3-4 yıl evvel yolladı, “Senin söylemeni çok isterim” dedi. Dinlediğim anda vuruldum. Ama ortaya tiyatro ve öteki işler girdi, bugüne nasip oldu. Müziğin sıkıntısını ve lisanını çok sevdim. O kadar severek söyledim ki… Gürol Ağırbaş düzenlemesini yaptı. Hoş bir takım çalışması oldu. Ve hoş de bir klip çektik Dubai’de. Çok tesirinde kaldığım bir sinemadaki rolüm üzereydi.

◊ Şarkıda “Kim bilir kimler kırdı seni? /Bilirim anlatmazsın hiç kendini. Gel otur hoş yaşım 20.  Gel buluta bakalım” diyorsunuz. Sizi kimler kırdı?

Kırılmamak mümkün değil, ben de çok insan kırmışımdır. Olsun, onlar bizi büyüten, geliştiren şeyler.

◊ Şimdilerde hit olan müzik kelamlarını dört ay sonra hatırlamakta zorlanıyoruz. Sizce neden?

Zaman değişti. Vakit çok süratli, elinize telefonu alıyorsunuz ve dünyanın rastgele bir yerinde yeni çıkmış bir şarkıyı dinliyorsunuz. Her şey çok süratli tüketiliyor. Savaşlar başlıyor, bitiyor, yeni bir şey başlıyor, hiçbir şey gündemde kalamıyor artık. Yani vaktin suratı ve vaktin ruhu bence her şeyi çok süratli tüketiyor.

‘TAKİPÇİSİ ÇOK FAKAT DİZİLERİ KALKAN BİRÇOK İSİM GÖRDÜK’

◊ Son devirde sizi televizyon bölümünde en rahatsız eden şey ne?

Şimdi ister istemez tabii sendika başkanı olarak birkaç şey söylemek gereği hissediyorum. Çalışma şartları, iş garantisi, sigortalı olma sıkıntıları, tacizler, bütün bunlar acil tahlil bekleyen problemler… Bir de işin sanatsal tarafı var. Televizyona yapılan işlerdeki yaratıcılık problemi; bahislerin çok aynılaştığını, tekrarlandığını görüyorum. 

◊ Son devirde söyleşi yaptığım oyuncuların sıkıntı yandıkları hususlardan biri toplumsal medya takipçi sayısına nazaran seçilen başroller…

Evet, bir de fiyat eşitsizliği… Bize de geliyor…

◊ Çok takipçili bir insan projeyi çok izletir mi yahut uygun bir oyuncu mudur?

Çok takipçisi olmakla düzgün bir oyuncu olmanın alakası yok. Takipçisi çok olup da dizileri 2-3 kısımda kalkan birçok isim de gördük. Artık üretimciler da bunun farkında. Artık beşerler dizilerin daha inandırıcı olması için tahminen de yeni yüzler görmek istiyor. Bu iş eşitliği, fırsat eşitliği manasında da çok gerçek bir şey olur. Birçok genç oyuncu var. Neden onlara birebir fırsatlar tanınmıyor? Onlara da imkan tanınması, alanlar açılması lazım.

◊ Özellikle genç oyuncuların estetiğe gösterdiği ilgiye ne diyorsunuz?

20’li yaşlarında estetiğe merak sarmaları ve bunu gerçekleştirmeleri… Çok yazık oluyor. Yapmamaları lazım. Zira 20’lerde, 30’larda yüzünüz anca oturuyor. Gerektiği yerde, aşikâr bir yaştan sonra ufak dokunuşlar, insanın kendini daha hissetmesi için yapılabilir. Lakin çok genç yaşta yapılan estetikleri meslek hayatlarında onların ilerlemesini ya da özgün işler yapmasını önemli engelleyen, kısıtlayan şeyler olarak görüyorum.

◊ Siz fıstık üzeresiniz… Donduruldunuz mu?

15 yıl evvelki yarım yüz toparlama ameliyatı dışında hiçbir radikal süreç yaptırmadım. Artık yeni kuşak metotlarla çok hoş, bakımlı, uygun görünülebiliniyor.