Kuru erik, çoklukla kabızlığı gidermeye yardımcı olmasıyla tanınır. Bu kurutulmuş meyve, bağırsakların hareketli kalmasını sağlayan lif ve sorbitol ismi verilen doğal bir şeker alkolü içerir.

Yaşlanmaya bağlı hastalıklara karşı korunmaya yardımcı olabilecek vitaminler, mineraller ve antioksidanlarla dolu olmasına karşın kuru erik hâlâ gereğince önemsenmiyor.

Beslenme terapisti ve şef Hanieh Vidmar’a nazaran, kuru erik bilhassa bayan sıhhati için değer biçilemez bir kıymet taşıyor. Vidmar, kuru eriğin ağır besin pahasına sahip olduğunu ve yalnızca tuvalete çıkmaya yardımcı olmaktan çok daha fazla takdiri hak ettiğini vurguluyor.

Kuru eriğin bilhassa bayanlarda kemik sıhhati için şaşırtan derecede yararlı olduğunu ve yeterli bağırsak bakterilerini besleyen hafif bir prebiyotik misyonu gördüğünü belirten Vidmar, bunun yalnızca anlık bir rahatlama değil, uzun vadeli bir bağırsak sıhhati dayanağı manasına geldiğini söz ediyor.

KURU ERİĞİN BESİN DEĞERLERİ

Erik ağaçlarının olgunlaşması dört ila altı yıl sürer; bu ağaçlar erken ilkbaharda çiçek açar ve meyveler koyu renkli, dolgun ve tatlı hale geldiği yaz sonunda hasat edilir. Toplanan erikler yıkanır, kurutulur ve çekirdeklerinden arındırılarak o bildiğimiz yumuşak, çiğnenebilir dokusuna kavuşur.

Her yerde kolay kolay bulunabilen ve ekonomik bir lif, vitamin ve mineral kaynağı olan bu meyve, besinsel açıdan şaşırtan bir güce sahiptir.

Dört yahut beş adet kuru erik, günlük muhtaçlığın yaklaşık yüzde 12’sini karşılayan 280 mg potasyumun yanı sıra K vitamini, çözünür lif ve antioksidan bileşikler sağlar.

Potasyum hudut işlevlerini ve kas kasılmalarını düzenlemeye yardımcı olurken, K vitamini kan pıhtılaşması ve kemik sıhhati için hayati kıymet taşır. Kuru erik ayrıyeten kırmızı kan hücresi üretimini ve bağışıklığı destekleyen bakır ile hücreleri koruyan ve demir emilimini artıran az ölçüde C vitamini içerir.

Yaklaşık beş adet kuru erik, 104 kalori, 1 gram protein, 28 gram karbonhidrat, 3 gram lif ve 17 gram doğal şeker içerirken hiç yağ barındırmaz.

SİNDİRİM SİSTEMİ VE KABIZLIK ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ

Kuru eriğin en bilinen yararı, sindirim sisteminin sistemli çalışmasını sağlama yeteneğidir. Yüksek lif içeriği, sorbitol ismi verilen doğal şekerle birleştiğinde bağırsaklara su çekilmesine ve dışkının yumuşamasına yardımcı olarak nazik bir müshil tesiri yaratır.

Vidmar, sorbitolün bağırsaklara su çeken doğal bir bileşik olduğunu ve bu sayede kuru eriğin kabızlık için en tesirli doğal tahlillerden biri haline geldiğini belirtiyor.

Çalışmalar, günde sekiz ila 12 adet kuru erik yemenin hafif ve orta dereceli kabızlığı giderebildiğini, hatta kimi durumlarda ticari lif desteklerinden daha uygun performans gösterdiğini kanıtlıyor.

Kuru erik suyu da emsal bir tesire sahip olabilir lakin uzmanlar, fazla şeker ve kalori alımından kaçınmak için günde bir küçük bardakla yetinilmesini öneriyor. Vidmar, sindirimi desteklemek için üç ila beş kuru eriği sıcak suya ekleyip çay üzere içmeyi, akabinde meyveleri yemeyi tavsiye ediyor.

Ayrıca araştırmalar, kuru eriği atıştırmalık olarak tüketmenin iştahı öteki besinlere nazaran daha düzgün yönettiğini, açlığı azalttığını ve sonraki öğünlerde daha az kalori alınmasını sağladığını gösteriyor. Fakat bedenin ahenk sağlaması için tüketime yavaş başlanması ve bol su içilmesi büyük ehemmiyet taşıyor.

KEMİK SIHHATİ VE OSTEOPOROZLA MÜCADELE

Kuru erikte bulunan antioksidanlar, anti-enflamatuar bileşikler ve K vitamini kombinasyonu, kemik erimesi hastalığı olan osteoporoza karşı bu meyveyi doğal bir müttefik yapıyor.

Araştırmalar, nizamlı tüketimin kalça kemiği kaybını önleyebileceğini, kemiği yıkan iltihap belirteçlerini azaltabileceğini ve hatta kemik oluşumunu güzelleştirebileceğini öne sürüyor.

Özellikle menopoz sonrası bayanlarda, günde yaklaşık beş ila altı adet kuru erik tüketmenin, altı ila on iki ay içinde toplam kalça kemiği mineral yoğunluğu kaybını engellediği görülmüştür.

Bu durumun, kuru erikteki polifenollerin kemik yıkımını azaltmasından ve kemik metabolizmasını destekleyen bor, potasyum ve K vitamini üzere besinlerden kaynaklandığı düşünülüyor.

KANSER RİSKİNİ AZALTMA POTANSİYELİ

Mevcut deliller şimdi hudutlu olsa ve daha fazla insan çalışmasına muhtaçlık duyulsa da kuru erik bilhassa bağırsak kanseri riskini azaltmaya yardımcı olabilir. Bu potansiyel yarar, sağlıklı bir bağırsak ortamını teşvik eden ve antioksidan tesirler sağlayan yüksek lif ve fenolik bileşik içeriğine bağlanmaktadır.

Kuru erik, kolon boyunca faydalı bakterilerin tutulmasını ve mikrobiyal metabolizmayı destekleyerek kanser öncesi lezyonların insidansını azaltabilir.

Sağlıklı bir bağırsak ortamı, bağırsak kanserine karşı korunmada kritik bir faktördür; bu durum, günümüzde 49 yaş altı bireylerin 1990’ların başındaki yaşıtlarına nazaran bu kansere yakalanma riskinin yüzde 50 daha fazla olması nedeniyle bilhassa kıymetlidir.

Kuru erikteki fenolik bileşikler, DNA ve hücrelere ziyan vererek kanser gelişimine katkıda bulunan hür radikalleri nötralize eder.

KİMLER DİKKATLİ TÜKETMELİ VE GÜNLÜK ÖLÇÜ NE OLMALI?

Kuru erik birçok insan için inançlı olsa da herkes için kusursuz bir seçenek değildir. İrritabl Bağırsak Sendromu (IBS) olanlarda yahut ishale eğilimli şahıslarda yüksek lif ve sorbitol içeriği gaz, şişkinlik yahut sindirim bozukluklarına yol açabilir.

Potasyum açısından varlıklı olduğu için kronik böbrek hastalığı olanlar dikkatli olmalıdır. Ayrıyeten, kan pıhtılaşmasını teşvik eden K vitamini içerdiğinden, kan sulandırıcı ilaç kullananların hekimlerine istişareleri gerekir.

Hanieh Vidmar, genel dayanak için günde üç ila beş adet kuru erik tüketilmesini öneriyor. Günde 10’dan fazla tüketmenin şişkinlik yahut ishal yapabileceği konusunda ihtarda bulunuyor.

Kan şekerini dengelemek için kuru eriğin yoğurt, fındık, yulaf lapası yahut tohum üzere protein ve yağlarla eşleştirilmesini tavsiye eden Vidmar, bu meyvenin yalnızca yaşlıların sindirim ilacı olarak değil, herkes için günlük işlevsel bir besin olarak görülmesi gerektiğini savunuyor.