80 yaşındaki Linda Kelly, birinci bakışta sıradan bir emekli üzere görünebilir. Lakin sıhhat testleri, onun kondisyon düzeyinin yaşıtlarının çok üzerinde olduğunu ortaya koydu. Kelly’nin kardiyovasküler performansı, 50’li hatta kimi ölçütlere nazaran 60’lı yaşlardaki birçok kişiyi yakalayacak seviyede çıktı. Üstelik bunu sağlayan şey, sıra dışı bir spor programı değil; yıllar boyunca biriken küçük fakat istikrarlı hareket alışkanlıkları oldu.
Linda Kelly, gençliğinden beri hareket etmeyi sevdiğini söylüyor. Okul yıllarında vücut eğitimi dersleri, voleybol ve koşu onun hayatının doğal kesimleriydi. Yıllar geçip iş ve aile sorumlulukları artsa da hareket etmeyi hiç bırakmadı. İkiz bebeklerini bebek otomobiliyle gezdirirken uzun yürüyüşler yaptı, konutta kurulan kolay bir sabit bisiklet nizamıyla pedal çevirdi. Ona nazaran formda kalmanın sırrı, spor salonuna kapanmak değil, gün içinde fırsat buldukça hareket etmekti.
Öğretmen olarak çalıştığı dönemde de masa başında uzun mühlet oturmayı sevmedi. Sınıfta öğrencileriyle birebir temas kurmayı tercih etti, gün boyunca daima ayakta kaldı. Bu da farkında olmadan günlük hareket ölçüsünü artırdı. Linda Kelly, hayatı boyunca “hareket etmenin keyfi” fikrine sarıldığını anlatıyor. Ona nazaran insanın hareket etmek için profesyonel atlet ya da çok yetenekli biri olması gerekmiyor; değerli olan vücudun yapabildiği kadarını sistemli olarak kullanmak.
Kelly’nin dikkat çekmesinin en büyük nedeni ise VO₂ max sonucu oldu. VO₂ max, antrenman sırasında bedenin oksijeni kullanma kapasitesini gösteren en değerli ölçütlerden biri olarak kabul ediliyor. Bu paha ne kadar yüksekse, kalp-damar ve teneffüs sisteminin performansı da o kadar düzgün kabul ediliyor. Linda Kelly’nin kardiyolog oğlu Dr. Jake Kelly tarafından yapılan ölçümlerde, Kelly’nin VO₂ max kıymeti 30,7 ml/kg/dk olarak belirlendi. Bu sonuç, onun yaş kümesinde son derece yüksek kabul ediliyor.
Uzmanlara nazaran bu düzey, birçok orta yaşlı bayan için bile güçlü bir sonuç manasına geliyor. Zira yaş ilerledikçe VO₂ max bedelinin sistemli olarak düşmesi bekleniyor. Bilhassa 80 yaş civarında bu kıymetin çok daha aşağı düzeylere inmesi sık görülüyor. Linda Kelly’nin sonucunu dikkat cazip kılan da tam olarak bu oldu. Oğlu Jake Kelly’ye nazaran bu tablo, yalnızca yeterli bir kondisyonu değil; birebir vakitte vücudun yıllar içinde dayanıklılığını koruduğunu, yani kişinin günlük ömür yüklerini daha rahat taşıyabildiğini gösteriyor.
Bugün 80 yaşında olan Linda Kelly, hâlâ hayli etkin bir ömür sürdürüyor. Vaktini Alaska ile Teksas kırsalı ortasında bölüşüyor. Bulunduğu yerde kendi konut işlerini yapıyor, bahçeyle ilgileniyor, kırsal yollarda koşuyor ya da bisiklete biniyor. Eşiyle birlikte sık seyahat ettiklerini, gittikleri yerlerde otel yerine birden fazla vakit mesken kiralayarak mahallî hayatın içine karışmayı tercih ettiklerini söylüyor. Bu hayat stili da onu daima hareket halinde tutuyor.
Kelly’nin sabah rutini de hayli sade. Güne, yoga esintileri taşıyan lakin klasik yoga kadar yavaş olmayan dinamik bir idman dizisiyle başlıyor. Yaklaşık 20 ila 30 dakika süren bu rutin, fazla alana ya da ekipmana gereksinim duymuyor. Farklı pozlar ve karşı hareketlerden oluşan bu sistemin akabinde kendisini daha esnek, daha rahat ve daha az ağrılı hissettiğini söylüyor. Bilhassa yaş ilerledikçe görülen tutukluk ve sertlik hissinin bu sayede azaldığını belirtiyor.
Günün devamında ise yürüyüş vazgeçilmezlerinden biri. 13 yaşındaki köpeğiyle her gün yürüyüşe çıkıyor. Bunun yanında toplumsal olarak da faal kalıyor. Alaska’da yürüyüş kümesine katılıyor; kış aylarında ise haftada 3-4 sefer su aerobiği yapıyor. Araştırmalar, toplumsal bağların uzun hayatla bağlantılı olduğunu gösterirken, Linda Kelly’nin hayatı da bunun pratik bir örneğini sunuyor. Hem beşerlerle bir ortada olmak hem de etkin kalmak, onun ömür gücünü muhafazasına yardımcı oluyor.
Linda Kelly’ye nazaran idman bir ceza ya da zarurî misyon üzere hissedilmemeli. Yürüyüş bandı üzerinde uzun saatler geçirmekten hoşlanmadığını açıkça söylüyor. Onun yaklaşımı çok daha ulaşılabilir: Dışarı çıkıp 10 dakika yürümek bile hiç hareket etmemekten daha yeterli. Oğlu Dr. Jake Kelly de annesinin hayat stilinden herkesin ders çıkarabileceğini düşünüyor. Ona nazaran sağlıklı bir kalbin temeli, her gün adım atmakla başlıyor. Sonrasında tempoyu biraz artırmak, hafif zorlayıcı lakin konuşmayı engellemeyen bir ritimde ilerlemek büyük fark yaratabiliyor.
Uzman teklifine nazaran yürüyüşün akabinde kısa periyodik tempo artışları ve kolay kuvvet antrenmanları de eklendiğinde tablo daha da güçleniyor. Lakin burada en kritik nokta, kusursuz programlar değil süreklilik. Linda Kelly’nin kıssası de tam bunu anlatıyor: Yıllar boyunca her gün biraz hareket etmek, vakitle çok büyük bir birikime dönüşüyor. Elhasıl uzun hayatın sırrı her vakit kıymetli yollarda ya da çok disiplinli planlarda değil; yürümekte, hareket etmekte ve bunu onlarca yıl boyunca sürdürebilmekte yatıyor.
