Bir devir güçlü görünmenin yolu sertlikten geçiyordu. Keskin omuzlar, maskülen gruplar, aralıklı bir duruş… Moda uzun müddet bayana gücü biraz ‘ödünç’ bir lisan üzerinden verdi. Güya güçlü görünmek için daha sert, daha keskin, hatta biraz daha ulaşılmaz görünmek gerekiyordu. Bu estetik uzun müddet çalıştı da. Lakin bir noktada yorucu olmaya başladı, hatta çoğumuzu kendimizden uzaklaştırdı.
Son devirde bu lisanın yavaş yavaş çözüldüğünü hissediyorum. Yerine gelen şey birinci bakışta daha yumuşak, daha akışkan, hatta daha romantik görünüyor. Lakin aslında tam zıddı, çok daha kendinden emin bir usul. Zira artık kendini kanıtlamaya çalışmıyor. Podyumlara bakınca bunu net olarak görüyoruz. Transparan kumaşlar, uçuşan dokular… Lakin bu romantizm eski manasıyla kırılgan değil. Tam tersine hayli denetimli. Chloé’nin fırfırlı, şık silüetleri ya da Valentino’nun transparanlıkla kurduğu o güçlü istikrar… Dior’daysa feminenlik artık saklanan bir şey değil, direkt sahnede. Hepsinde ortak bir his var. Kendini anlatmaya çalışmayan lakin aslında kendini anlatan bir bayan.
Kravat takmaya devam…
Bu aslında bayanların içinde yaşadığı dönüşümün modaya yansıması. ‘Kız gibi’, ‘kadın gibi’ olmak uzun müddet küçümsendi. Güçlü olmak için erkeksi görünmeye mecbur hissettiğimiz devirler oldu. Lakin artık buna mecbur olmadığımızı yavaş yavaş hissettiğimiz bir değişim var. Kadınsı giyinmek, romantik modülleri tercih etmek… Tüller, transparan ayrıntılar, fırfırlar… Tahminen de tam da bunlar bizim en güçlü yanımız. Dişil olmaktan kaçmak yerine onu sahiplenmeyi öğreniyoruz. Bu devir bana daha gerçek geliyor. Zira güç artık bir kostüm üzere giyilmiyor. Daha çok bir hal üzere. Daha içeriden, daha doğal. Tahminen de birinci sefer ‘yumuşak’ bir estetik bu kadar güçlü hissettiriyor.
Sanılmasın ki grup elbiselerle vedalaştık; tam tersine, onlar da hâlâ hayatımızda. Hatta kravatlarımızı da takmaya devam ediyoruz. Lakin bu sefer daha bedene oturan kısımlarla, vücudu saklamayan vurgularla.
Uzun vakittir feminenlik ya fazla romantik bulundu ya da gereğince güçlü olmadığı düşünüldü. O yüzden törpülendi, dengelendi, biraz gizlendi. Şimdiyse olduğu üzere geri dönüyor. Ne daha sert olmak zorunda
ne de daha savlı. Artık güçlü görünmek değil, esasen güçlü olduğunu bilmek asıl problem.
HER USULE UYGUN
Transparan dönemin kıymetli ayrıntılarından. Zara, 7.290 lira
Fırfırlı elbiseleri dönemde çokça göreceğiz. Mango, 4.999 lira
Saten pantolonlar akışkan ruh halimize eşlik ediyor. Academia, 8.950 lira
Zarafet ve feminenlik güç istikrarının yeni anahtarı. Twist, 3.999 lira
KISA KISA
20 yılda bir geri mi dönüyor?
Moda dünyasında yıllardır konuşulan ‘20 yıl kuralı’nın yalnızca bir kent efsanesinden ibaret olmadığı ortaya çıktı. Northwestern Üniversitesi araştırmacıları 1869’dan günümüze uzanan yaklaşık 37 bin bayan giysi görselini tahlil ederek trendlerin muhakkak bir ritimle tekrar gündeme geldiğini ortaya koydu. Etek uzunluğu, yaka formu ve silüet üzere tasarım özelliklerinin ortalama her 20 yılda bir yine yükselişe geçtiği görülüyor.
Araştırmaya nazaran moda aslında büsbütün ileri gitmiyor, bir cins salınım halinde hareket ediyor. Bir trend yaygınlaştıkça tesirini kaybediyor, sonra unutuluyor ve bir mühlet sonra yine keşfediliyor. Fakat bu geri dönüş teğe bir kopya değil; her seferinde devrin ruhuna nazaran tekrar yorumlanıyor. Tahminen de bu yüzden bugün 90’ları ya da 2000’leri konuşurken onların bugüne adapte edilmiş versiyonlarını görüyoruz. Yeniden de araştırmacılar bu döngünün son yıllarda kırılmaya başladığını söylüyor. 1980’lerden itibaren moda tek bir doğrultuda ilerlemek yerine parçalanıyor; birebir anda birden fazla estetik bir ortada var olabiliyor. Yani artık yalnızca ‘ne geri döndü’ değil, ‘hangisi geri döndü’ sorusu daha manalı.
