Kanser, günümüzde bilimsel gelişmeler sayesinde giderek yalnızca tedavi edilen değil, daha yeterli denetim edilebilen ve yönetilebilen bir hastalık haline geldi. Her yeni yıl, kanserle yaşayan hastalar için daha fazla umut veren gelişmeleri tedavi protokolüne sokuyor.
Tıbbi Onkoloji Uzmanı Prof. Dr. Ömer Fatih Ölmez, 4 Şubat Dünya Kanser Günü kapsamında yaptığı açıklamada, kanser riskini azaltan 7 tesirli tedbiri ve kanser tedavisinde en yeni 4 çarpıcı gelişmeyi anlattı.
Kişiye özel tedavi aktifliği artırıyor, yan tesirleri azaltıyor
Geçmişte kanser tedavisi büyük ölçüde cerrahi, kemoterapi ve radyoterapi ile sonluydu. Son 10–15 yılda ise kanser biyolojisinin daha uygun anlaşılmasıyla birlikte tedavi yaklaşımı esaslı formda değişti.
Artık her hastaya birebir tedaviyi uygulamak yerine, hastanın tümörünün genetik ve moleküler özelliklerine nazaran, şahsa özel tedavi planları oluşturuluyor. Bu yaklaşım hem tedavi aktifliğini artırıyor hem de gereksiz yan tesirleri azaltıyor.
‘Uzun yaşam’ kavramı gerçekçi bir amaç haline geliyor
Kanser tedavisinde son yılların en değerli gelişmelerinden biri immünoterapiler oluyor. Oyun değiştiren yaklaşım olarak isimlendirebileceğimiz immünoterapi tedavileri; direkt kanser hücresini amaç almak yerine, bağışıklık sisteminin kanseri tanımasını ve yok etmesini sağlamaktadır.
Akciğer kanseri, melanom, böbrek kanseri, mesane kanseri ve kimi göğüs kanseri alt tiplerinde; uzun vadeli hastalık denetimi hatta birtakım hastalarda yıllarca süren tam karşılıklar elde edilebilmektedir. Bu durum, kanser tedavisinde ‘uzun yaşam’ kavramını gerçekçi bir amaç haline getirmiştir.
Zor olaylar için yeni tedavi seçenekleri doğdu
Bilimin son yıllarda süratli ilerlemesi, amaca yönelik ve akıllı tedavilerin güç olaylar için yeni tedavi seçenekleri doğmasını sağlıyor. Amaca yönelik tedaviler; tüm bedeni etkilemek yerine, sadece kanser hücresindeki bozuk sinyal yollarını hedefliyor.
Antikor-ilaç konjugatları yani ‘Akıllı ilaçlar’ ise; ilacı direkt kanser hücresine taşıyarak, sağlıklı dokuların olumsuz etkilenmesini önlüyor, aktifliği artırıp yan tesirleri azaltmayı amaçlıyor.
Bu tedaviler sayesinde, daha evvel tedavi seçeneği hudutlu olan birçok hasta için yeni kapılar açılmış; göğüs, akciğer, mide ve jinekolojik kanserlerde sağkalım ve ömür kalitesinde manalı artışlar sağlanmıştır.
Kanserde maksada yönelik bağışıklık tedavileri çığır açıyor
Hedefe yönelik bağışıklık tedavileri (bispesifik ankitorlar) son 10 yıla damga vuran en yenilikçi tedavilerden biri oldu. Bu ilaçlar birebir anda iki farklı maksada bağlanarak; bağışıklık hücrelerini direkt kanser hücresine yönlendirir, tümör ile bağışıklık sistemi ortasındaki arayı ortadan kaldırır, dirençli ve tedavi seçenekleri sonlu hastalarda dahi tesirli cevaplar sağlayabilir.
Özellikle hematolojik kanserlerde ve seçilmiş solid (katı doku) tümörlerde yeni bir umut alanı oluşturmuştur.
Kanser riskini azaltan 7 tesirli önlem
Kanserlerin kıymetli bir kısmı çevresel faktörler ve sıhhatsiz ömür usulüyle bağlıdır. Bu risklerin azaltılması, kanser görülme sıklığında bariz düşüş sağlayabilir. İşte kanser riskini azaltan 7 tesirli tedbir:
1- Alkol, elektronik sigara, tütün ve tütün mamülleri kullanımından kaçının.
2- Hava kirliliği, sigara dumanı, toksik gazlar, tiner, boya çözücü vb maruz kalmayın.
3- İnşaat ve sanayi ortamlarında kollayıcı maske takın, çıplak elle temas etmeyin.
4- Ziyanlı güneş ışınlarından korunun .
5- İşlenmiş besinlerden uzak durun, meyvelerin kabuğunu soyun, sebzelerdeki pestisitleri olabildiğince arındırın.
6- Kimyasal unsurlara (deterjanlar vb) çıplak elle temas etmeyin, kokusuna maruz kalmayın.
7- Sağlıklı beslenme, tertipli idman, kâfi uyku, gerilim idaresi üzere sağlıklı hayat alışkanlıkları kazanın.
