Çalışmada 14 gündelik oyuncu, 2 farklı oturumda yaklaşık 3 saat boyunca sanal futbol oyunu oynadı. Bir oturumda olağan su, başkasında ise gazlı su tüketildi. Araştırmacılar reaksiyon müddeti, göz bebeği çapı, fizikî gerilim göstergeleri ve oyuncuların kendi bildirdiği yorgunluk seviyelerini karşılaştırdı. Sonuçta gazlı su içilen oturumlarda öznel yorgunluk artışının daha düşük olduğu, dikkatle bağlı birtakım zihinsel fonksiyonların daha uygun korunduğu ve yorgunluğa işaret eden kimi belirtilerin daha hudutlu kaldığı görüldü.

KAHVEYE ALTERNATİF

Araştırmacılara nazaran espor ya da uzun masa başı aktivitelerde oyuncular birden fazla vakit kafeinli ve şekerli içeceklere yükleniyor. Halbuki bu çeşit içeceklerin fazla tüketimi uzun vadede sıhhat açısından risk yaratabiliyor. Gazlı su ise şeker ve kafein içermeden benzeri bir “uyanıklık desteği” sağlayabilecek bir seçenek olarak bedellendiriliyor.

Çalışmada kalp atış suratı, kan şekeri ve gerilimle bağlantılı birtakım biyolojik göstergelerde iki içecek ortasında besbelli fark görülmedi. Buna karşılık gazlı su içen oyuncuların seansları daha keyifli buldukları da aktarıldı. Bu da sadece dikkat değil, genel tecrübe açısından da olumlu bir tesir hissedilmiş olabileceğini düşündürüyor.

Araştırmada dikkat çeken bir diğer bulgu da oyun içi davranışlarla ilgili oldu. Gazlı su içilen seanslarda oyuncuların daha az faul yaptığı görüldü. Buna rağmen atak ve savunma performansında bariz bir değişim saptanmadı. Bu da gazlı suyun oyundaki genel performansı artırmaktan çok, dikkat denetimini ve daha sakin karar vermeyi desteklemiş olabileceği biçiminde yorumlandı.

NEDEN TESİRLİ OLABİLİR?

Bilim insanları bu tesirin gerisinde, gazlı içeceğin ağız ve boğazdaki birtakım duyusal reseptörleri uyarmasının olabileceğini düşünüyor. Bilhassa karbondioksitin hudut sistemi üzerinde hafif uyarıcı bir tesir yaratarak zihinsel uyanıklığı destekleyebileceği öne sürülüyor. Lakin araştırma bu mekanizmayı direkt test etmedi. Yani şu evrede bunun kesin nedeni netleşmiş değil.

Çalışmanın kıymetli detaylarından biri de finansman tarafı oldu. Araştırma, gazlı su üreten bir içecek şirketinden kısmi takviye aldı. Ayrıyeten muharrirler ortasında o şirkette çalışan isimler de yer aldı. Araştırmacılar ise şirketin çalışma tasarımı, bilgi toplama, tahlil ve yayımlama kararına müdahale etmediğini belirtti. Buna karşın sonuçları değerlendirirken bu detayın akılda tutulması gerekiyor.

SADECE OYUNCULAR İÇİN DEĞİL

Araştırmacılara nazaran bu bulgular sırf espor oyuncuları için değil, uzun mühlet dikkat gerektiren öbür durumlar için de ilgi cazibeli olabilir. Gece geç saatlerde çalışan ofis çalışanları, uzun yolda direksiyon başında kalanlar ya da uzun müddet ekrana odaklanmak zorunda olan şahıslar için de gazlı su, şekersiz ve kafeinsiz bir alternatif olarak öne çıkabilir.

Ancak burada değerli bir sınırlama da var. Araştırma küçük bir kümeyle yapıldı ve gazlı su kahve ya da güç içeceğiyle direkt karşılaştırılmadı. Bu nedenle “gazlı su en düzgün seçenek” üzere kesin bir sonuca varmak için şimdi erken. Tekrar de birinci bulgular, bilhassa kafeini azaltmak isteyenler için dikkat cazip bir alternatif ihtimaline işaret ediyor.