Bel ve basen bölgemiz yağlanıyor, ruh halimiz sık sık dalgalanıyorsa, fibrokistik göğüs rahatsızlığımız varsa ve âdet devirleri çok sancılı geçiyorsa bedenimizde östrojen dominansı olabilir. Acıbadem Kadıköy (Dr. Şinasi Can) Hastanesi bayan hastalıkları ve doğum uzmanı Doç. Dr. Şafak Yılmaz Baran’a ve PYB Klinik bayan hastalıkları, doğum ve tamamlayıcı tıp uzmanı Doç. Dr. Pınar Yalçın Bahat’a nazaran temel sıkıntı hormonal istikrarın bozulması. Ziyanlı kimyasallar, pestisitler, çevresel maruziyetler de işi daha berbatlaştırıyor.
ÖSTROJEN DOMİNANSI NEDİR?
Vücutta östrojen hormonunun progesterona oranla daha baskın hale gelmesine östrojen dominansı deniyor. Bu durum östrojen düzeyinin yüksek olmasıyla ya da progesteronun düşük olmasıyla ortaya çıkabiliyor. Yani östrojen illa fazla olmak zorunda değil, temel sorun hormonal istikrarın bozulması. Ayrıyeten bu duruma bedenimizin kendi sentezlediği östrojenden çok büsbütün dışarıdan aldığımız, zeno östrojen (yabancı östrojen) diye bilinen yalancı östrojen neden oluyor. Bunlara pek çok biçimde maruz kalabiliyoruz. Ftalatlar ve bisfenol A (BPA) başta olmak üzere kimyasal husus ve ağır metaller, hava kirliliği, pestisit, hazır besinler, pişirme usulleri, kozmetik eserlerdeki ziyanlı kimyasallar, yapay hormon destekleri, plastik kaplar ve çok gerilim zeno östrojen oluşumuna neden olabiliyor.
(Doç. Dr. Pınar Yalçın Bahat)
BELİRTİLERİ NELER?
Belirtiler ortasında birçoğumuzun yaşadığı ama görmezden geldiği durumlar var: Âdet düzensizliği, âdet öncesi sendrom ve sancı, beyin sisi, göğüs hassasiyeti yahut kistler, bilhassa basen ve bel etrafında kilo artışı, ruh hali dalgalanmaları ve anksiyete, tiroit yavaşlaması, uyku sıkıntıları. (Doç. Dr. Pınar Yalçın Bahat)
NE YAPABİLİRİZ?
Aşırı alkol, kahve ve çay tüketiminden kaçınılmalı. Günlük dışkılama büyük değer taşır. Bilhassa lifli besinler ve kükürtlü sebzeler (brokoli, karnabahar) yiyebilirsiniz. Östrojen dominansı âdet düzensizliğine ve hamile kalma sorunlarına yol açıyorsa östrojen detoksuyla eşzamanlı olarak doktor kontrolünde hormon tedavisi alabilirsiniz. (Doç. Dr. Pınar Yalçın Bahat)
Magnezyum, D ve kompleks B vitamin destekleri östrojen seviyelerini düzenlemeye yardımcı olabilir. (Doç. Dr. Şafak Yılmaz Baran)
NELERE SEBEP OLABİLİR?
Östrojen dominansına hem erkeklerde hem de bayanlarda sık rastlanıyor. Bayanlarda endometriozis (çikolata kisti hastalığı) östrojenin baskın olduğu bir hastalık ve bayanların yüzde 10-15’inde görülüyor.
Fibrokistik göğüs östrojen hassaslığıyla alakalı. Bayanların yüzde 60’ında rastlanıyor.
Polikistik over sendromu (PCOS) hormonal dengesizliklerle ortaya çıkıyor. 15-44 yaş ortası bayanların yüzde 8-13’ünde görülüyor.
Âdet öncesi sendrom (premenstrüel sendrom-PMS) istikrarsız östrojen-progesteron oranının tesirli olduğu bu durumu bayanların yüzde 75’i hayatının bir periyodunda yaşıyor.
Kadınlarda ayrıyeten rahim ve göğüs kanseri, çeşitli tiroit hastalıkları, kısırlık, fibromiyalji ve migren atakları görülebiliyor.
Erkeklerin yüzde 30’u jinekomastiyle (meme büyümesi) karşılaşabiliyor. Prostat kanseri riskinin ve prostat büyümesinin artmasıyla kısırlığa sıklıkla rastlanıyor.
(Doç. Dr. Pınar Yalçın Bahat)
