ABD’nin en büyük et üreticilerinden Tyson Foods, ülkede sığır arzının 75 yılın en düşük düzeyine gerilemesi nedeniyle 2026 mali yılında (Eylül’de bitiyor) dana eti (beef) iş kolunda 250 milyon–500 milyon dolar ortası ziyan beklediğini açıkladı.
Bloomberg’in haberine nazaran Tyson Foods, sığır sayısındaki düşüşün hammadde maliyetini üst çektiğini, bunun da kârlılığı baskıladığını vurguladı.
Tyson’ın bilançosuna nazaran şirketin 2025’in son üç ayında dana eti ünitesindeki ziyan 319 milyon dolar oldu. Buna rağmen şirketin tavuk ve domuz üzere başka et iş kolları kârlı seyretti. Tyson’ın toplam satışları tıpkı devirde yıllık bazda yüzde 5,1 artarak 14,3 milyar dolara yükseldi.
Canlı sığır fiyatı yükselişte
Metinde yer alan bilgilere nazaran, artan girdi maliyetleri, et sürece şirketlerinin marjlarını eritirken, tüketici fiyatlarına da üst istikametli baskı yapıyor.
Nitekim metindeki bilgiye nazaran, dana eti fiyatı 2025’te yüzde 16,4 arttı. Şirket ve USDA dataları, fiyatların bu yıl ve gelecek yıl da besbelli formda ucuzlamasının beklenmediğine işaret ediyor.
Fabrika kapatma ve kapasite kısma adımları
Tyson, yüksek sığır maliyetleriyle çaba kapsamında Nebraska’daki büyük tesislerinden birini kapatma kararı aldığını duyurdu. Şirket ayrıyeten Teksas’taki bir tesiste vardiya azaltımına gidiyor. Rakiplerden JBS de maliyet baskısıyla Kaliforniya’daki marketlere yönelik dana eti işleyen bir tesisi kapatıyor.
Tyson CEO’su Donnie King, iki yıldır süren ziyanların sürdürülemez olduğunu belirterek, dana eti tarafında “zararları absorbe etmeye devam etmenin kabul edilemez” olduğunu söyledi. Şirketin operasyon idaresi ise kesimi “dinamik ve oynak” olarak tanımladı.
Sektör genelinde tablo zayıf
Mevcut konjonktürden yalnızca Tyson Foods değil, öteki üreticiler de zorlanıyor. JBS, geçen ekim sonunda biten çeyrekte Kuzey Amerika dana eti işinde 46 milyon dolar ziyan açıkladı. Şirketler güçlü tüketici talebi nedeniyle fiyatları artırsa da standart dana eti pazarında maliyet artışlarını kârlılığa yansıtacak ölçüde fiyatlayamadıkları belirtiliyor.
USDA: Sığır sürüsü 2025’te küçüldü
ABD Tarım Bakanlığı’nın (USDA) yarıyıl sığır raporuna nazaran, ABD’de sığır varlığı 2025’te sonlu gerileyerek 86,5 milyon baştan 86,2 milyon başa indi. Raporda ayrıyeten: etçi inek arzının yüzde 1 azaldığı, besi çiftliklerindeki sığır ve buzağı sayısının yüzde 3 düştüğü aktarılıyor.
Sığır sürüsünün tarihi olarak döngüsel seyrettiği; fiyatlar yükseldiğinde birtakım yetiştiricilerin kısa vadeli gelirden feragat ederek damızlık için düve tuttuğu, bunun birkaç yıl içinde arzı artırabildiği tabir ediliyor. Lakin mevcut tabloda toparlanmanın hudutlu kaldığı belirtiliyor. Damızlık düve ölçüsü geçen yıla nazaran yüzde 1 arttı lakin bu artış sürünün süratle tekrar inşası için kâfi görülmüyor. Üstelik sürü yenileme süreci, kısma gidecek hayvanı damızlığa çektiği için kısa vadede fiyatları daha da üst itebiliyor.
Tyson CEO’su King, sığır arzının 2026 ve 2027 boyunca baskı altında kalmasını beklediklerini söyledi.
İthalat artıyor ancak fiyatı düşürmeye yetmiyor
Arz açığını kapatmak için ABD’nin daha fazla dana eti ithal ettiği de metinde öne çıkıyor. USDA datalarına nazaran, Kasım ayına kadar ABD’nin 2025’te ithal ettiği dana eti eserleri ölçüsü 2024’e nazaran yüzde 17 arttı. 2024’te ise ithalatın 2023’e kıyasla yüzde 24 arttığı belirtiliyor. Buna karşın artan ithalatın yurt içi fiyatları aşağı çekmeye yetmediği kaydediliyor.
