Hyundai’nin sahibi olduğu Boston Dynamics, yeni “Atlas” robotunun el dizaynını tanıttı. Şirketin daha evvelki kaslı Atlas versiyonundan farklı olarak bu yeni model, üç parmaklı bir mekanik pençe kullanıyor. Üç parmağın biri, uzun bir başparmak misyonu görüyor. Bu yapı; kutu ayırma, taşıma ve paketleme üzere fabrika işlerinde istikrarlı kavrama ve az güçle azamî tutuş sağlamayı amaçlıyor.
Atlas’ın mekanik mühendisi Karl Price, “Amaç, mümkün olan en az kuvvetle en kararlı kavramayı elde etmek,” diyor. Bu yaklaşım, mesken içi vazifeler için geliştirilen humanoid robotlardan epey farklı. Zira mesken ortamında robotların beşerlerle birebir etkileşime girmesi, çok daha “nazik” bir dokunuş gerektiriyor.
BİTKİ SULAYIP BARDAĞI UZATIYOR
Rakip şirket Figure AI ise “Figure 03” ismini verdiği yeni robot modelini tanıttı. Görüntüde, robotun bir bitkiyi suladığı, bulaşık yıkadığı ve bir beşere su bardağı uzattığı görülüyor. Şirket bu modeli “gündelik kullanım için genel gayeli humanoid robot” olarak tanımlıyor.
Her bir elde, yakın uzaklıklı görsel algı kameraları bulunuyor. Yeni jenerasyon dokunsal sensörler, üç gram kadar düşük kuvvetleri bile algılayabiliyor. Bu sayede robot, bir ataş ya da oyun kâğıdı kadar hafif objeleri bile tutabiliyor. Figure AI, bu yeni elleri “uyumlu ve dokunsal dizaynda büyük bir sıçrama” olarak tanımlıyor. Lakin bu incelikli yapı, karmaşıklığı ve kusur riskini de artırıyor.
Boston Dynamics’in mühendisleri bu hususta uyarıyor: “Fazla parmak, fazla karmaşıklık demek. Daha fazla parmak, daha yüksek maliyet, daha düşük güvenilirlik manasına geliyor.”
NEDEN İNSAN ELİ KADAR DÜZGÜNÜ YOK?
Bir insan elinde 30’dan fazla kas, 27 eklem ve 17 binden fazla hudut ucu bulunuyor. Bu sayede klavye tuşlarına basmaktan kalemle yazmaya, ağır bir çubuğu kaldırmaya kadar inanılmaz bir hareket çeşitliliği mümkün oluyor. Florida Üniversitesi’nden Prof. Eric Du, “Bu cins el hareketlerinin birden fazla, yalnızca hassas değil birebir vakitte öngörülemeyen durumlara ahenk sağlayabilen motor maharetler gerektiriyor,” diyor.
Robotik ve protez teknolojilerindeki ilerlemelere karşın, hiçbir yapay el şimdi insan elinin sadeliğine ve hassaslığına yaklaşamadı.
BAŞPARMAK FARKI
Atlas’ın yeni elinde yedi özgürlük derecesi ve yedi aktüatör bulunuyor; her parmakta iki, başparmakta ise eklemli bir motor mevcut. Her parmak ucunda dokunma sensörleri, avuç içinde ise gömülü kameralar yer alıyor.
Ancak en kıymetli yenilik, aykırı başparmak (opposable thumb) özelliği. İnsanlarda olduğu üzere bu başparmak, robotun kavrama esnekliğini önemli biçimde artırıyor. Atlas, artık daha ağır objeleri daha stabil biçimde kaldırabiliyor ve küçük cıvataları bile “iki parmak kıstırma” hareketiyle tutabiliyor.
Boston Dynamics Robot Davranışı Yöneticisi Alberto Rodriguez, “Son bir yılda fark ettik ki, neredeyse attığımız her objeyi kavrayabiliyoruz,” diyor.
İNSAN ELLERİ ÜZERE OLMAK ZORUNDA
Fabrikadaki robotlar için üç parmak kâfi olabilir lakin mesken robotlarının daha fazlasına gereksinimi var. Konut içi ortamda cam bardak, porselen tabak, çocuk oyuncağı yahut ilaç kutusu üzere farklı objelerle başa çıkmak, insan eli gibisi bir dokunuş gerektiriyor.
Ancak bu, mühendisler için hayli karmaşık bir gaye. Bir robotun bir çocuğu kucaklaması yahut bir yaşlıya ilaç vermesi üzere vazifelerde yanılgı hissesi yok. Bu yüzden gerçek manada “robot kahya”ların meskene girmesi için daha uzun yıllar gerekebilir.
Hem Boston Dynamics hem de Figure AI birebir istikamette ilerliyor: beşere benzeyen dizaynlar. Boston Dynamics mühendisleri bile, gelecekte robotların beş parmaklı hale gelmesinin kaçınılmaz olduğunu kabul ediyor. Zira beşerler için üretilmiş araçları kullanmak, beş parmaklı robotlar için çok daha kolay olacak.
Rodriguez bu eğilimi şöyle özetliyor: “Bu değişim dizayndan çok doğal bir evrim. Tüm yollar bizi insan biçimine hakikat yönlendiriyor.”
