◊ Kordonciyan Ailesi’nin dördüncü jenerasyon temsilcisisiniz. Dedelerden gelen mesleği kendi yeteneklerinizi de üstüne koyarak icra ediyorsunuz. Lakin artık aldığınız kararla şaşırttınız, mesleğe orta veriyorsunuz. Bu radikal kararın sebebi nedir?

– Biliyorsunuz bir pandemi devri yaşadık. O devirde düğünler iptal olmuştu. Biz pandemiden sonra 2 sene şık bir vaziyette çalışmaya devam ettik. Ancak smokini tanınan ettiğimiz için çok insanı heveslendirdik herhalde. Merdiven altı da demek istemiyorum lakin maalesef o denli üretimler başladı. Smokinin kıymetini düşürecek fiyatlarda smokin üreten firmalar ortaya çıktı. Bu türlü smokin mağazalarının açılmasıyla birlikte kalite biraz düştü. Kimi beşerler ekonomik problemlerden onları tercih etti, ancak varlıklı olan şahıslar de bunu yaptılar. Biz de dedik ki; bu işi fırsat bilelim, 3 sene bir şarj olalım. Zira kendimize nazaran rakip bulamamaya başladık.

◊ Hiç rakibiniz yoktu değil mi bu alanda?

– Ben her vakit bulunduğumuz caddede 15-20 tane bizim işten yapacak firma olsun isterdim. Gerçek terziyi kastediyorum ancak, o denli tezgâhtarları değil.

◊ Gerçek terzi nasıl olur?

– Uygun bir terzi kalıpsız çalışır. Ben sizin ölçünüzü aldığım vakit masaya yatırırım. Ve aldığım ölçüde kalıpsız çalışırım. Ancak artık her eline mezurayı alan, terzi olmaya başladı. Bu da adaba uymuyor. “Fast food” derler ya, iş ona döndü.

◊ Siz bu alanda ne üzere yenilikler kattınız dala?

– Biz kiralamayı marka yaptık. Türkiye’de 9 bin smokinle çalışıyoruz biz. Satılık formatında kiralama yaptık insanlara. Uzunluğu kısa olan kişi için smokinin uzunluğunu kısalttık mesela. Yıllarca bu hizmeti verdik. 150 yıllık bir firmayız. Türkiye’de evvelden smokin kiralandığında yadırganırdı. Lakin ben bölüme kiralama işini kattım. Bizim kiralama fiyatlarımız satışla eşittir. Beşerler derlerdi ki “Abur cubur firmadan alana kadar sizden kiralayalım”. Neden biliyor musunuz? “Sizinle gelip burada atölye muhabbeti yapmak isteriz” derlerdi.

BİZ TERZİLER PSİKOLOG GİBİYİZ, İNSAN SARRAFIYIZ

◊ Hepsi bir bütün aslında değil mi bu işte?

– Biz aslında psikolog gibiyiz. Şimdi kızımın ısrarıyla açık öğretimden okulu bitireceğim. Üniversitede de psikoloji okuyacağım. İnsan sarrafıyız. Kızım okumamı çok istedi. Ben de bunu da fırsat bildim.

◊ Kızınızın bu mesleğe ilgisi var mı?

– Bu işi devam ettirmek istiyor. Çok hoş çizimleri var. Daha 16 yaşında… Biz işimizin kölesiyiz. Her şeyi kendimiz yapmayı seviyoruz. Telefon çaldığında da kendimiz açarız. Müşteriyle direkt diyalog kurarız.

◊ Siz aslında geçmişten gelen gelenekleri devam ettiriyorsunuz…

– Evet, bunu devam ettirmek lazım. Alaylıyız biz. Ben okul okumadım. Artık ortaokuldan başlayacağım eğitime. Uzun bir süreç olacak benim için. Lakin yapacağım. Aklıma koyduğumu başarırım. Tuttuğunu kopartırız biz.

◊ Siz kapanma kararını aileye danışarak mı aldınız?

– Bir arada karar verdik. 3 sene içinde çıktı bu niyet. Yavaş yavaş müşteri portföyünün farklılaştığını hissettik. Ben gömlek diktiğim vakit müşterilerime, tıpkı kumaştan poplin iç çamaşırı dikerim. O çamaşırın fiyatına smokin yapmaya başladılar. Ben smokinimi o fiyatlara veremem. Bende kalsın. Saklayayım onu hazine üzere lakin verirsem bedeli düşer. O denli delisiyiz bizler işimizin. Aslında mecnun ustalar bitti artık.

KLİMALI SMOKİNLERLE DÖNECEĞİM

◊ Orta vereceğinizi söylediniz. Mesleğe geri döndüğünüzde nasıl bir farklılık bizleri bekliyor?

– Bir AR-GE çalışmam var. Smokinlerimi yazın serin, kışın sıcak tutacak hale getireceğim. Klimalı yapacağım. Vatkalara klima koymaya başlıyorum. Benim tekniğimle yapacağım. Bunu da birinci sefer size söylüyorum. Boş durmak yok. Ayrıyeten bu süreçte kitabımı yazacağım. Belgeselimi yapacağım.

◊ Hayatınızı mı yazacaksınız?

– 150 yılı yazacağım, yalnızca benim hayatım değil. Ben yaşarken bunu yazayım ki yaşlandığım vakit daha sonralarını da yazabileyim. Bütün bunlara tahminen bir belgesel teklifi gelir bu ortada. Zati yurtdışında Hollywood işlerim var benim.

◊ Yakında diğer yapacağınız neler var?

– Artık biraz meskende istirahat edeyim. Lakin yeniden hiç belirli olmaz bizim ne yapacağımız, pat diye hiç ummadığınız bir şey olur!

SMOKİNLERİMİN BEDELİ REŞAT ALTINI ÜZERE ARTAR

◊ Smokin, bayanların da tercihi haline geldi. Nasıl değerlendiriyorsunuz bunu?

– Bayanların smokini şöyle başladı; erkeklerin smokinlerini bayan versiyonuna dönüştürdük. Aslında erkek terzisi bayan smokinini daha güzel diker. Ancak bayan terzisi erkek ceketini dikemez. Bazen damat anneleri gelirdi, “Levon Bey bir tane smokin diker misin?” kederi. İşte onlar ne olduysa kalmadı bu orta. Çaput olarak görmeye başladılar. Zanaat bitti. Pırlantalarda bile artık bilgisayardan yapay pırlantalar yapılıyor. Olur mu o denli şey? Damatlar gelir, “Öyle yapay pırlanta almayın” derim. Benim smokinlerim de öyledir. 200-300 yıllıktır smokinlerim. Ve “Kıymetini bilin” derim. Pahası her sene Reşat altını gibi artar.

DEDE-TORUN ANDY GARCIA İÇİN SMOKİN DİKTİK

◊ Yurtdışında işler devam edecek mi?

– Devam edecek. Orada ilgi geniş. Burada smokin ayağa düştü.

◊ Yurtdışında çok ünlü isimlere smokin dikiyorsunuz. Onlarla unutamadığınız anılarınızdan örnekler anlatır mısınız?

– En hoş anı, büyük dedemi Sean Connery’nin Atatürk’ten ötürü bulup gelmesi. Nasıl büyük bir isim ki Sean Connery, Atatürk’ü araştırıp dedemin atölyesine geliyor. Ve dedem “Baba” sinemasının kıyafetlerini yapıyor. Daha enteresan bir şey söyleyeyim size; “Baba” sinemasında Andy Garcia’nın smokinini dedem yaptı. Ben de “Kurtlar Vadisi” için buraya geldiğinde Andy Garcia’ya krem smokin diktim.

Düşünsenize dede ve torunu Andy Garcia için smokin dikti! Kevin Spacey gelmişti Türkiye’ye. Lacivert smokin diktirmişti bize. Bunun üzere birçok örnek var.

BEN İŞİMİN ÇIRAĞIYIM

◊ Smokine bakış açısının eski bedelini yitirmesi, günümüzde değişen moda algısından mı kaynaklanıyor sizce?

– Erkek adam kumaş pantolonuna kemer takacak. Lastikli pantolon olmaz. Adam avukattır, mimardır, hakimdir, beyaz yakalıdır. Bir ceket giyiyor. Altına bağcıklı pantolon giyiyor. Paça masrafı yapmasınlar diye bir de lastikli dar yapıyorlar. Bunlar bizi zati çok etkiledi. Ben isteseydim hazır giysiye girerdim. Bu üzere sebeplerden ötürü kendimizi dinlenmeye alıyoruz.

Çok acı bir şey, aslında tahminen de bu türlü yaparak mağazamızı yine açtığımız vakit bu işin kalitesini beşerler anlayacaklar. Neden biliyor musunuz? Kadro elbiseden smokin olmaz. Bizim kumaşlarımız 6 ay boyunca havuzlarımızda yıkanır, dinlenir. Sonra smokin olur. Üstünüzde yokmuş üzeredir. Smokinin farkı Kordonciyan’dır. Ben işimin çırağıyım. Her vakit da çırak olacak kalacağım. Mesela birinci giydirdiğim her vakit en doğrusudur benim. Benim dizlerim nasır bağlamıştır. Paçayı küt diye eğilip yaparım, ikinci iş çıkmaz.

Bugün paça yapamayan terziler var. Ne büyük memnunluk ki öldükten sonra değil, yaşarken bedelimi anlatacağım insanlara.

◊ Büyük dedeniz Atatürk’ün kıyafetlerini dikmişti. Anılardan bahseder misiniz?

– Paşa’yla bir arada Kınalıada’daki konuta gelirlermiş. Büyük dedem çizimlerini yaparmış. Bir orta böbrek rahatsızlığı olduğu için sırtı trikolu yelekler yapmış. Atatürk, dedeme şapkasını, bastonunu ve pantolon askısını armağan etmiş.

BİZ SON MOHİKAN’IZ 

◊ Birebir hevesle tekrar dönebilecek misiniz işinize?

– Daha güzel biçimde döneceğim. İnsanlara derim ki; “Ben yaşarken bizden faydalanın. Bizim üzere beşerler gelmeyecek artık. Biz son Mohikan’ız.” Birtakım işadamları çocuklarını yıllarca yanıma yolladı. Ekip elbise diktirdi. Burada o sistemi, o tarzı öğrensinler diye. Geçen hafta Türkiye’nin en büyük holding sahiplerinden biri aradı. Beyefendi grup diktirmek için terzi arıyormuş. Maaşlı adam arıyormuş yanına! Olur mu o denli şey? Terzilik demek atölye demektir. Atölyeye gelecek, diktirecek. Racon bozuldu. Çok ayıp bir şey. Ben hiçbir vakit çantacı terzi değilim. Kimsenin ayağına, konutuna gitmem. Benim atölyem burasıdır. Herkes buraya gelecek. Dünya başkanı da olsa burada bu işin havını alacak. Bu kültür farklı bir şeydir.