Gizem: Gülay biliyorsun haftada iki gün, bazen üç gün Lorin’i spora götürüyorum. Birinci sınıfta başıma açtığım bu iş için kendime o denli söyleniyordum ki, Lorin’in siteden arkadaşlarının gittiği kursların sayısını duyunca ağzım açık kaldı. Alfa Jenerasyonu (2010 ile 2025 ortası doğanlar) bu mevzuda en şanslı jenerasyon sanırım.

Gülay: Şanslılar ve değişik bir formda kendileri talep ediyor. Bilge’nin programını duyanlar ‘Çocuğa bu kadar yüklenmeyin’ diyor. Halbuki aktifliklerin hiçbirini biz dayatmıyoruz, o talep ediyor. Hatta ben ısrarla kurslardan birini bırakmasını istiyorum. Yakında Lorin de yeni taleplerle gelebilir.

Gizem: Geliyor alışılmış, gelmez mi? Karar alma konusunda çok etkinler nitekim. Geçen hafta Kidzania ve FutureBright işbirliğinde yapılan ‘Dijital Çocuk-Hibrit Ebeveyn’ araştırmasının toplantısına katıldım. Türkiye’den 600 ebeveyn ve çocukla görüşmüşler. Sonuçlara hiç şaşırmadım.

Gülay: Bizimle de paylaş lütfen. Tahminen biz şaşırırız.?

Gizem: Bence raporda işaret edilen en güçlü yer; Alfa Kuşağı’nın dünyaya ahenk sağlama eforunun olmaması. Dünyayı kendi suratına ve beklentilerine nazaran yine biçimlendiriyorlar. ‘En çok ne alınsa sevinirsin’ sorusuna verilen cevaplar, oyuncağın yerini süratle teknolojiye bıraktığını ortaya koyuyor. Çocukların yüzde 28’i cep telefonu derken oyuncak isteyenlerin sayısı yüzde 13’te kalıyor. Her 10 çocuktan 4’ü toplumsal medyada faalken, tamamı YouTube kullanıyor.

Gülay: Dünyaya ahenk sağlama gayretleri olmadığı üzere aileye de ahenk sağlamıyorlar. Bizim onlara ahenk sağlamamız gerekiyor ebeveyn olarak. Zorlamanın da bir manası yok. Dünyaya geldikten birkaç saat sonra başlarını dimdik kaldırıp etrafa fıldır fıldır bakıyordu bunlar.

Gizem: Evet, haklısın. İşte o cingözler bugün para konusunda da çok tavırlılar Gülay. Lorin mesela parasını harcarken üç kere düşünüyor. Araştırma dataları de bu jenerasyonun para biriktirdiğini, harçlıklarını yönettiklerini ve finansal karar alma pratikleri geliştirdiklerini gösteriyor. Çocuklar bir şeyler satın almak yerine tatile gitmeyi tercih ediyormuş. Deneyimlemek onlar için daha değerliymiş. Bir yandan da klasik mesleklere ilgi yok olmak üzereymiş. Erkek çocuklar atletleri, kız çocuklarsa sanatkarları ve influencer’ları rol model alıyormuş. Popülerlik Alfa jenerasyonu için görünürlük alanı olmaktan çıkıp muvaffakiyet ve mana üretmenin temel ögelerinden biri haline gelmiş. Mesela Lorin bana bazen “Veteriner olacağım” diyor bazen de “Belki YouTuber olabilirim anne” diye geliyor. Bunu bir meslek olarak görüyor yani!

Gülay: Alfa Nesli hakkında bir çalışma daha okudum geçenlerde. Alfa Kuşağı’nın adeta küçük medya planlayıcı üzere olduğunu söylüyordu Dijital Pazarlama Okulu’nun kurucusu Yasin Kaplan: “En çok TikTok’ta vakit geçiriyor, içerik üretiyor ve tahminen de üst kuşakların anlayamadığı içeriklerin mimarları haline geliyorlar. Bu içeriklere yönelik bir lisan geliştirmek, onların yönettiği içerikleri anlayarak emsal ve paralel bir marka imajı oluşturmak gerekiyor. Markanın, Alfa Kuşağı’nı anladığı hissiyatını vermesi çok kıymetli.” Yani satın alma konusunda da ebeveynleri yönlendirmede evvelki nesillerden daha etkiliymiş Alfalar.

Gizem: Söylediğim üzere hiç şaşırmıyorum, o denli bir Alfa var ki konutta, duyduğum her şey teğe bir örtüşüyor. Araştırmayı yapan şirket FutureBright’ın kurucu ortağı Akan Abdula raporun tamamına yönelik şöyle bir açıklama yapmış; tüm Alfa ebeveynlerinin bilgisine sunuyorum: “Alfa Kuşağı’nın karar alma refleksleri erken yaşta başlıyor, sabır eşikleri düşük, mana ve yarar beklentileri yüksek. Vakitlerini, dikkatlerini ve paralarını rastgele değil; şuurlu tercihlerle yönetiyorlar. Bu neslin en ayırt edici özelliği, otoriteye nazaran değil, tecrübeye nazaran ikna olması. Söyleneni referans almıyor, yaşadığını temel alıyor. Bugün karşımızda büyümeyi bekleyen bir kuşak yok; ekonomik, kültürel ve dijital gerçekliğin içinde faal biçimde konum alan bir Alfa Jenerasyonu var. Eğitim sistemleri, ebeveynlik refleksleri ve marka lisanları hâlâ eski çocukluk tarifine nazaran çalışıyor. Bu uyumsuzluk sürdükçe kuşaklararası makas daha da açılacak. Alfa Kuşağı’nı gerçek okuyamayan yapılar, önümüzdeki 10 yılı yanlış varsayımlarla planlıyor.”

10 çocuktan 9’u bu enfeksiyonu geçiriyor

RSV yani uzun ismiyle respiratuvar sinsityal virüsü hiç duydunuz mu? El Bebek Gül Bebek Derneği’nin yaptığı araştırma ailelerin yüzde 87’sinin hiç duymadığını gösteriyor. Halbuki bir çeşit teneffüs yolu enfeksiyonu olan bu virüsün bulaşıcılığı gripten 4 kat fazla ve 0-2 yaş ortası bebeklerde çok sık görülüyor. Hastaneye yatış ve vefat üzere durumlara sebep olabiliyor. Prof. Dr. Vefik Arıca, RSV’nin Türkiye’de ekim ve mart aylarında tepe yaptığını söylüyor. Arıca’ya nazaran 2 yaş altındaki her 10 çocuktan 9’u RSV geçiriyor. Virüsün bir antikor iğnesi var. İğnenin koruyuculuğu vurulduğu an başlıyor ve 6 ay kadar devam ediyor. Prof. Dr. Arıca bu virüsten korunmak için bilhassa bebeklere ve yaşlılara antikor iğnesi yapılmasını öneriyor.