Orta Doğu’da genişleyen savaşın petrol fiyatlarını yükseltip enflasyon kaygılarını körüklediği bir periyotta ABD’de açıklanan zayıf istihdam verisi ve özel kredi kesimine ait artan telaşlar cuma günü borsaları düşürdü.
Risk iştahının azalmasıyla S&P 500 günü yüzde 1,3 ekside tamamladı. Böylelikle endeks ekim ayından bu yana en berbat haftasını geride bıraktı.
Satışlar finans dalı paylarında ağırlaştı. İran’daki çatışmalarda bir durulma belirtisi görülmezken, bu çatışma güç piyasalarında bir dizi aksaklığa yol açıyor ve enflasyon dehşetlerini tetikliyor.
Bununla birlikte ABD’de tarım dışı istihdam geçen ay 92.000 azaldı ve bu, pandemiden bu yana en büyük düşüşlerden biri oldu.
Sağlık çalışanlarının grevi ve makus hava şartlarının potansiyel tesiri üzere kimi aksilikler bekleniyordu, lakin çok çeşitli bölümlerde istihdam kesintisi yaşandı. İşsizlik oranı yüzde 4,4’e yükseldi. ABD’de siyaset yapıcılar, istikrarlı işgücü piyasasının, enflasyonla uğraş ederken faizleri istikrarda tutmalarına takviye olacağını düşünüyordu.
Ancak bu bilgiler bu görüşe dair kuşkuları artıdı. Annex Wealth Management’tan Brian Jacobsen’e nazaran, zayıf istihdam sayıları ve petrol fiyatlarındaki artış, yatırımcıları stagflasyon riskleri konusunda endişelendirme riski taşıyor.
Morgan Stanley Wealth Management’tan Ellen Zentner de son istihdam sayılarının Fed’i sıkıntı bir durumda bırakmış olabileceğini söyledi. Zentner, “İşgücü piyasasındaki kıymetli zayıflama, faiz indirimi için destekleyici olabilir, lakin petrol fiyatlarının uzun mühlet yüksek kalmasının öbür bir enflasyon dalgasına yol açma riski göz önüne alındığında, Fed beklemede kalmak zorunda hissedebilir” diye ekledi.
Piyasaların gündeminde savaş ve stagflasyon kaygılarının yanı sıra özel kredilerin durumu da öne çıkıyor.
Son devirde, yüksek profilli şirket iflasları ve yapay zekanın yol açabileceği aksaklıklara karşı savunmasız görünen yazılım şirketlerindeki konumlar nedeniyle özel kredilerle ilgili telaşlar arttı. Son olarak BlackRock özel kredi fonundan para çekimlerini kısıtladığını açıkladı ve payı cuma günü yüzde 7,7 paha kaybetti. Pimco analistlerine nazaran, özel kredi veren kurumlar, “tam manasıyla bir temerrüt döngüsü” ile karşı karşıya kalabilir.
Vadeli endeksler petrol fiyatlarının 2022’den bu yana birinci sefer 100 doları aşmasının tesiri ile satıcılı. Cuma günü zayıf istihdam dataları sonrası düşse de haftalık bazda yüzde 1,3 yükselerek Kasım 2024’ten bu yana en âlâ haftasını geride bırakan Bloomberg Dolar Endeksi bu sabah inançlı limanlara talebin artmasıyla yükselişini sürdürüyor. İsveç kronu, G-10 para üniteleri ortasında en fazla kıymet kaybeden para ünitesi olurken, onu Avustralya doları ve euro izledi. Güney Afrika randı, gelişmekte olan piyasalardaki para üniteleri ortasında en fazla kıymet kaybeden para ünitesi oldu.
Finansal hizmetler şirketi Ebury’nin piyasa stratejisi başkanı Matthew Ryan, “Dolar, likiditesi nedeniyle son inançlı liman olarak görülüyor ve birebir vakitte petrol fiyatlarındaki artıştan da takviye alıyor. Savaşın yakın bir vakitte sona ereceğe benzemiyor ve bu durum devam ettiği sürece doların yükselmeye devam edeceğini düşünüyoruz” dedi. Petrolün varil başına 120 dolara yükselmesiyle, altın, güçlenen ABD doları ve faiz oranlarının yükseleceğine dair telaşların baskısı altında düştü.
Altın, bir aydan uzun müddettir birinci haftalık düşüşünü yaşamasının akabinde, ons başına yüzde 3’e varan bir kayıpla 5.015 dolara geriledi, daha sonra kayıplarının bir kısmını telafi etti. Bitcoin, petrol fiyatlarının yükselmesiyle Asya piyasalarının açılışında bir haftanın en düşük düzeyine geriledi.
Enflasyon endişelerinin yol açtığı riskten kaçınma eğilimi, kripto para ünitesinin yüzde 2,36 oranında düşerek 65.633 dolara gerilemesine neden oldu. Asya borsaları satıcılı.
Japonya borsalarında endişe endeksi, petrol fiyatlarındaki keskin artışın ülkenin ekonomik görünümü ve şirket çıkarlarına ait iyimserliği azaltmasıyla, 2020’deki Kovid krizinden bu yana en yüksek düzeyine yükseldi. Nikkei 225 Endeksi’nin bir yıllık ima edilen oynaklığı Pazartesi günü 30 puanın üzerine çıktı. Nikkei endeksi bu sabah yüzde 6’dan fazla düştü.

