Orhan Pamuk’un 2008 yılında yayımlanan ve kısa müddette çağdaş edebiyatın klasikleri ortasına giren romanı Masumiyet Müzesi, Kemal Basmacı ile Füsun Keskin ortasındaki saplantılı ve melankolik aşkı husus alıyor. Lakin yapıtı başkalarından ayıran en büyük özellik, romanda anlatılan eşyaların Çukurcuma’daki gerçek bir müzede sergileniyor olması. Bu durum, pek çok kişinin Kemal ve Füsun’un sahiden yaşayıp yaşamadığını merak etmesine neden oluyor.

KEMAL VE FÜSUN KARAKTERİ GERÇEK Mİ?

Resmi açıklamalara ve Orhan Pamuk’un röportajlarına nazaran, Kemal Basmacı ve Füsun Keskin gerçek şahıslar değildir. Masumiyet Müzesi büsbütün kurgusal bir yapıttır. Lakin Pamuk, bu kurguyu o kadar titiz bir gerçeklikle örmüştür ki, okurlar karakterlerin nefes aldığına inanmakta zahmet çekmiyor.

Yazar, romanı yazmaya başlamadan çok evvel, 1990’lı yıllardan itibaren müze fikrini başında şekillendirmiş ve kıssada ismi geçen eşyaları eskicilerden, bitpazarlarından toplamaya başlamıştır. Münasebetiyle müzede gördüğünüz 4172 adet izmarit, Füsun’un küpesi ya da Kemal’in sakladığı tuzluklar, aslında “gerçek” objelerdir; lakin bu objeler karakterlere değil, o devrin İstanbul’una aittir.

MÜZE: “ŞEYLERİN MASUMİYETİ”

Çukurcuma’da bulunan Masumiyet Müzesi, dünyada bir romanın içinden çıkan birinci müze olma özelliğini taşıyor. Müze, yalnızca bir aşk öyküsünü değil, tıpkı vakitte 1950-2000 yılları ortasındaki İstanbul hayatını, gündelik nesneler üzerinden bir arşiv üzere sunuyor. Orhan Pamuk, karakterlerin gerçekliği sorulduğunda ekseriyetle şu vurguyu yapıyor:

“Müzeler yalnızca sanat yapıtlarını değil, anıları ve gündelik hayatın ruhunu da korumalıdır. Kemal ve Füsun benim hayal gücümün eserleri olsa da, onların hissettiği acı, hasret ve eşyalara yükledikleri manalar hepimiz için gerçektir.”

SONUÇ: BİR “EDEBİ OYUN” OLARAK GERÇEKLİK

Orhan Pamuk, Masumiyet Müzesi ile okura muazzam bir “edebi oyun” sunuyor. Romanın sonunda Kemal Basmacı’nın ağzından dökülen “Herkes bilsin, çok keyifli bir hayat yaşadım” cümlesi, okuru bu kurgunun gerçekliğine bir defa daha davet ediyor. Velhasıl; Kemal ve Füsun etten kemikten beşerler olarak hiç var olmadılar, lakin onların aşkı İstanbul’un sokaklarında ve Çukurcuma’daki o kırmızı binada sonsuza dek yaşamaya devam edecek.