Küresel Para Haftası (Global Money Week) kapsamında Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Yıldız Teknik Üniversitesi (YTÜ) ile YTÜ Finans Kurumsal İdare ve Sürdürülebilirlik Uygulama ve Araştırma Merkezi (CFGS) işbirliğinde “Paradan Pahaya Finansal Okuryazarlığın Dönüştürücü Gücü” başlıklı aktiflik düzenlendi.
YTÜ Davutpaşa Yerleşkesi’nde gerçekleştirilen aktiflikte konuşan Bakan Yardımcısı Çelik, küresel ve mahallî makroekonomik görünüme değinerek, artan jeopolitik tansiyonlar ve global finansal şartlardaki sıkılaşma üzere değerli sınamalarla karşı karşıya kalmasına karşın Türkiye iktisadının istikrarını sürdürdüğünü söyledi.
Çelik, bankacılık bölümünün etkin büyüklüğünün 2025 sonunda 47 trilyon lira düzeyine ulaştığını, sermaye piyasalarının da finansal sistemden her geçen gün daha fazla hisse aldığını kaydederek, Borsa İstanbul’a kote şirketlerin piyasa bedellerinin ve bu pazarda yer alan yatırımcı sayısının besbelli halde arttığını söyledi.
Borsa İstanbul şirketlerinin 2020 sonunda 240 milyar dolar olan piyasa bedelinin 2025 sonu prestijiyle 409 milyar dolara yükseldiğini tabir eden Çelik, şu bilgileri verdi:
“Bu periyotta Borsa şirketlerinin sayısının da 394’ten 591’e çıktığı görülmektedir. Hisse dışındaki sermaye piyasası araçlarının yıllık ihraç meblağı ise tıpkı devirde 41,4 milyar dolardan 62,8 milyar dolar düzeyine çıkmış bulunmaktadır. Hisse senedi yatırımcı sayısı 2020-2025 devrinde yaklaşık 2 milyondan 6,5 milyona yükselmiştir. Tıpkı devirde kurumsal yatırımcı portföy büyüklüğü de 51,8 milyar dolardan 270 milyar dolara ulaşmıştır.”
SPK Başkanı, finansal okuryazarlık bilincinin artırılmasına yönelik düzenlenen aktiflikte, tasarruf sahiplerinin şuurlu birer yatırımcıya dönüşmesinin kıymetine dikkat çekti. Finansal okuryazarlığın, parayı yönetme marifetinin ötesinde, tasarrufları iktisada katma bedel sağlayacak yanlışsız yatırım araçlarına yönlendirme gücü olduğunu belirtti.
Konuşmasında, sermaye piyasalarına olan ilginin her geçen gün arttığına değinen Lider, bu ilginin kalıcı ve sağlıklı bir yapıya kavuşması için yatırımcı eğitimlerinin kritik rol oynadığını söyledi. Şuurlu yatırımcı profilinin, piyasalardaki spekülatif hareketlere ve bilgi kirliliğine karşı en güçlü savunma düzeneği olduğu vurgulandı.
Teknolojinin gelişmesiyle finansal araçlara erişimin kolaylaştığını ifade eden SPK Başkanı, bu durumun fırsatlarla birlikte riskleri de beraberinde getirdiğini kaydetti. Dijital platformlar üzerinden yapılan yatırımlarda farkındalığın artırılması ve bilhassa genç nesillerin sermaye piyasalarına sağlıklı bir biçimde dahil edilmesi için SPK’nın eğitim ve kontrol faaliyetlerini eş güdümlü olarak sürdüreceği iletisi verildi.
Etkinliğin ana teması olan “Paradan Değere” vurgusuyla, finansal okuryazarlığın bireylerin ömür kalitesini artırmasının yanı sıra, toplumsal refahın ve sermaye piyasası ekosisteminin korunmasındaki dönüştürücü gücüne işaret edildi. SPK’nın, finansal okuryazarlık seferberliğini stratejik iştiraklerle genişleterek sürdüreceği bildirildi.
YTÜ Rektörü Prof. Dr. Eyüp Debik, finansal okuryazarlığın ekonomik dayanıklılık ve sürdürülebilir kalkınma mevzuları açısından taşıdığı ehemmiyete dikkati çekti.
Debik, “Finansal okuryazarlık bireylerin şuurlu finansal kararlar alabilmesi kadar finansal sistemin sağlıklı ve inanç temelli işlemesi açısından da büyük ehemmiyet taşımaktadır. Üniversiteler, eğitim ve araştırma faaliyetlerinin yanı sıra kamu kurumları ve dalla kurdukları iş birlikleri aracılığıyla finansal farkındalığın gelişmesine değerli katkı sağlamaktadır.” dedi.
YTÜ CFGS Kurucu Yöneticisi Prof. Dr. Güler Aras da finansal okuryazarlığın sırf finansal kavramların bilinmesinden ibaret olmadığını kaydederek, güçlü ve sürdürülebilir bir finansal sistem için şuurlu yatırımcılar kadar güçlü bir ekosistemin de gerekli olduğunu vurguladı.
Finansal sistemin dijitalleşme, yapay zeka uygulamaları ve sürdürülebilir finans yaklaşımlarla süratle dönüştüğünü lisana getiren Aras, “Bu dönüşüm, finansal okuryazarlığın sırf temel finans bilgisi ile hudutlu kalmaması; dijital finansal araçları, yeni riskleri ve sürdürülebilir kıymet yaratma perspektifini de kapsayacak formda geliştirilmesini gerekli kılmaktadır.” formunda konuştu.
Açılış konuşmalarının akabinde aktiflik kapsamında “Finansal Okuryazarlık Ekosistemi: Regülasyon, Piyasa ve Yatırımcı” başlıklı panel gerçekleştirildi.
Bloomberg HT Finans Masası Şefi Bekir Gürdamar’ın moderatörlüğünde düzenlenen panelde konuşan SPK Lider Danışmanı Buket Salkım, finansal okuryazarlığın sırf yatırım yapmayı değil riskleri gerçek değerlendirmeyi, şuurlu kararlar almayı ve yatırımcıların hak ve sorumluluklarını bilmelerini kapsadığını söyledi.
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu Strateji Geliştirme Daire Başkanı (BDDK) Berk Mesutoğlu ise dolandırıcılık ve kimlik avı sahtekârlıklarında yaşanan artıştan bahsederek bu bahiste yapılan düzenlemeleri anlattı.
Borsa İstanbul AŞ İş ve Eser Geliştirme Yöneticisi Abdullah Akgün ile Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği (TSPB) Genel Sekreteri Serdar Sürer de finansal okuryazarlığın geliştirilmesine yönelik düzenleyici yaklaşımlar, piyasa uygulamaları ve yatırımcı davranışları üzerine değerlendirmelerde bulundu.
