Washington merkezli banka, Salı günü yayınladığı son ‘Emtia Piyasaları Görünümü’ raporunda, emtia fiyat endeksinin bu yıl yaklaşık yüzde 16 oranında artacağını öngördü. Bankaya nazaran bu, Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin güç piyasalarını altüst etmesinden ve global enflasyonu körüklemesinden bu yana birinci yıllık artış olacak.

Şubat ayı sonlarında başlayan İran savaşı nedeniyle güç ve gübre fiyatları tepe düzeylere ulaştı. Bankanın raporunda, çatışmadan evvel global deniz yoluyla yapılan ham petrol ticaretinin yaklaşık üçte birini oluşturan Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapanmasının güç ve emtia piyasalarında tarihi bir şoka yol açtığı belirtildi.

Dünya Bankası Başekonomisti Indermit Gill, “Savaş, global ekonomiyi kümülatif dalgalar halinde vuruyor: evvel daha yüksek güç fiyatları, akabinde daha yüksek besin fiyatları ve nihayetinde daha yüksek enflasyon yoluyla” dedi.

Dünya Bankası’nın ‘en şiddetli’ arz kesintilerinin Mayıs ayında sona ereceği temel bir projeksiyonunda güç fiyat endeksinin bu yıl yaklaşık yüzde 24 oranında artacağını öngördü.

Brent petrolün de bu yıl varil başına ortalama 86 dolar olması bekleniyor. Ocak ayındaki beklenti 60 dolardı.

Çatışmalar nedeniyle doğalgaz ve gübre piyasalarında da keskin fiyat artışları yaşandı. Dünya Bankası, gübre maliyetlerinin bu yıl yüzde 31 oranında artacağını öngörüyor; bu da gelecekteki eser verimliliği için risk oluşturuyor. Bu durum nihayetinde besin maliyetlerinin artmasına ve besin güvenliğinin azalmasına yol açabilir.

Boğazın kapanması, ithal besinlere bağımlı birçok iktisat için değerli güzergahları keserken, artan yakıt ve nakliye maliyetleri öbür temel gereksinim unsurlarının fiyatlarını da yükseltiyor.

Dünya Bankası, petrol fiyatlarının varil başına 100 doların üzerinde kalması durumunda, “bu yıl 45 milyon daha fazla insanın önemli manada besin güvenliği riskiyle karşı karşıya kalabileceği” uyarısı yaptı. Gill, gelirlerinin en büyük kısmını besin ve yakıta harcayan en fakir insanların bu durumdan en çok etkileneceğini belirterek “Bütün bunlar da acı bir gerçeği hatırlatıyor: savaş, kalkınmanın tersidir” değerlendirmesini yaptı.