İran savaşıyla birlikte yükselen güç fiyatlarının sentetik lif maliyetlerini artırması global emtia piyasalarında gözleri pamuğa çevirdi.
Hedge fonlar ve varlık yöneticileri, yaklaşık iki yıl ortanın akabinde birinci sefer pamukta net alım durumuna geçti.
ABD Emtia Vadeli Süreçler Komitesi (CFTC) bilgilerine nazaran, 14 Nisan ile biten haftada New York pamuk piyasasında uzun konumlar kısa konumları 16.825 kontrat aştı. Böylelikle Nisan 2024’ten bu yana devam eden net kısa durum serisi sona erdi.
Piyasadaki bu değişimin ardında güç fiyatlarındaki yükseliş yer alıyor. Petrol fiyatlarının artmasıyla birlikte polyester ve naylon üzere petrol bazlı sentetik liflerin maliyeti yükselirken, pamuk daha rekabetçi bir alternatif haline geliyor. Fitch Solutions bünyesindeki BMI analisti Bin Hui Ong’a nazaran bu durum, bilhassa dokumacılık üreticilerinin hammadde tercihlerinde değişime yol açabilir.
Asya’daki dokuma üreticileri, kimyasal lif üretiminde kullanılan girdiler açısından büyük ölçüde Körfez bölgesine bağımlı. Bu nedenle güç ve petrokimya maliyetlerindeki artış, üreticilerin eser karışımında daha fazla pamuk kullanımına yönelmesine neden olabilir.
Bloomberg’in haberine nazaran, fiyat cephesinde de üst taraflı hareket dikkat çekiyor. Pamuk vadeli süreçleri savaşın başlamasından bu yana yaklaşık yüzde 22 yükselerek son iki yılın en yüksek düzeylerine yaklaştı. Son altı haftadır süren yükseliş trendi, piyasada güçlü bir momentum oluştuğuna işaret ediyor.
Ancak yükselişi destekleyen tek öge güç fiyatları değil. Arz tarafındaki riskler de piyasayı üst taşıyor. Savaşın tesiriyle artan gübre maliyetleri, önümüzdeki ekim periyodunda pamuk üretimini sınırlayabilir. Bu da global arz tarafında daralma ihtimalini gündeme getiriyor.
Nitekim tahlil şirketi Cotlook’a nazaran global pamuk piyasasının 2026-2027 döneminde yaklaşık 295 bin tonluk bir arz açığına geçmesi bekleniyor. Buna ek olarak ABD’de pamuk üretiminin ağır olduğu bölgelerde devam eden kuraklık, üretim görünümüne yönelik meçhullüğü artırıyor.
Uzmanlara nazaran pamuk fiyatlarındaki yükseliş, petrol fiyatları gerilese bile büsbütün ortadan kalkmayabilir. Zira 2025 boyunca fiyatları baskılayan arz iyimserliğinin çözülmeye başladığı belirtiliyor. Bununla birlikte yüksek stok düzeylerinin fiyatlardaki artışı sınırlayabilecek bir öge olduğu da tabir ediliyor.
CFTC dataları, yatırımcı davranışındaki değişimi net formda ortaya koyuyor. Uzun konumlar 56.736 kontrata yükselirken, kısa durumlar son 23 ayın en düşük düzeyine geriledi. Bu da piyasada güçlü bir taraf değişimine işaret ediyor.
Genel tabloda pamuk piyasası, hem güç fiyatları hem de arz tarafındaki risklerin tesiriyle yine yatırımcı ilgisinin odağına girmiş durumda. Bu görünüm, dokumacılık bölümünden ziraî üretime kadar geniş bir zincirde yeni fiyat dinamiklerinin oluşabileceğine işaret ediyor.
