Mutluluk bazen küçük bir anın içinde gizli, bazen birdenbire çalan bir kapıda, bazen beklenmedik bir gülümsemede, bazen sessiz ve güneşli bir sabahın dinginliğinde. Yazıyı hazırlarken farklı yaşlardan bireylere ‘Mutluluk sizce nedir’ diye de sordum. 21 yaşındaki Tabiat “Sevdiklerinle kaliteli vakit geçirmektir” dedi. 45 yaşındaki Bahar “İçindeki ebedi değişmez olanı hatırlamaktır” diye yanıtladı. 79 yaşındaki Müjgan’a nazaran memnunluk anlık bir şeydir, çoğunlukla da huzurdur. Röportaj için buluştuğum Sarp Akkaya’ya da sordum; “Dönem devir tarifi değişebilecek bir soru ancak bu periyot benim için aile ve huzur memnunluk demek. 18 yaşında sorsaydınız öteki bir şey söyleyebilirdim” cevabını verdi. Mutluluğun en dokunaklı, en düşündüren anlatımlarınaysa sözleri bir kuyumcu titizliğiyle işleyen muharrirlerin kitaplarında gizli…
TÜRK EDEBİYATINDAN…
“Hayatımın en keyifli anıymış, bilmiyordum. Bilseydim, bu memnunluğu koruyabilir, her şey de farklı gelişebilir miydi? Evet, bunun hayatımın en keyifli anı olduğunu anlayabilseydim, asla kaçırmazdım o memnunluğu.”
Orhan Pamuk, ‘Masumiyet Müzesi’
“Hayatımda hiç bu kadar mesut olduğumu, içimin bu kadar genişlediğini hatırlamıyordum. Bir insanın öbür bir insanı, çabucak hemen hiçbir şey yapmadan, bu kadar mesut etmesi nasıl mümkün oluyordu?”
Sabahattin Ali, ‘Kürk Mantolu Madonna’
“…akılda kalıcı o meşhur başlangıç cümlesi geldi aklıma. ‘Hayatımın en keyifli anıymış, bilmiyordum. Bilseydim, bu memnunluğu koruyabilir, her şey de apayrı gelişebilir miydi?’ Hayatımın en keyifli anıydı ve Orhan Pamuk’un bilakis ben bunu o anda, şahsen o anın içindeyken biliyordum. Ama bunu bilsem de o memnunluğu koruyamazdım. Zira engellemeye hiçbir insanın gücünün yetmeyeceği, dehşetengiz olaylar beni bekliyordu.”
Doğu Yücel, ‘Öldüğünü Google’dan Öğrenen Adam’
“‘Çünkü karısının gözleri parlıyor ve lakin keyifli bayanların gözbebekleri parlar’ diyordu annem. Ve ben bunu hiç unutmadım, memnunluğunu merak ettiğim bayanların gözlerinde o ışıltıyı ebediyen ararım.”
Buket Uzuner, ‘Kumral Ada Mavi Tuna’
“Evet, dedi. Layık olan mesut olur; veya Goethe’nin dediği üzere, layık olan kazanır ve kazanamayan layık değildir.”
Mehmet Rauf, ‘Eylül’
DÜNYA EDEBİYATINDAN…
“Genellikle birebir meskende oturan gelin kaynana pek geçinemezler, ancak bu mevzuda ben şanslıydım doğrusu. Meskende onun üzere bir gelin olması gerçek bir memnunluk idi. Yeri gelmişken, benim anladığım gerçek mutluluğun da bir tesadüf sonucu olmadığını, yaz yağmuru üzere apansızın başımıza düşmediğini söylemeliyim. Gerçek memnunluk, yavaş yavaş, azar azar gelir ve bu bizim hayata bakış açımızla, etrafımızla, etrafımızdakilere karşı davranışımızla direkt doğruya ilgili ve orantılıdır. Memnunluk, birbirini tamamlayan ufak tefek şeylerin birikmesinden doğuyor.”
Cengiz Aytmatov, ‘Toprak Ana’
“Bütün keyifli aileler birbirine emsal, her mutsuz aileninse kendine mahsus bir mutsuzluğu vardır.”
Lev Tolstoy,‘Anna Karenina’
“‘Hep tıpkı saatte gelsen daha düzgün olur’ dedi tilki, sözgelimi öğlenden sonra saat dörtte gelecek olsan ben saat üçte keyifli olmaya başlarım.”
Antoine de Saint-Exupéry, ‘Küçük Prens’
“Uysal adamım ben, çarçabuk nedensiz keyifli, hatta aptalca memnun edilebilirim ve tek başıma bırakılmaktan ekseriyetle hoşnutumdur.”
Charles Bukowski, ‘Bana Aşkını Getir’
“‘Hep tıpkı saatte gelsen daha güzel olur’ dedi tilki, sözgelimi öğlenden sonra saat dörtte gelecek olsan ben saat üçte keyifli olmaya başlarım.”
Antoine de Saint-Exupéry, ‘Küçük Prens’
“Tanrı, güneşi her gün yine doğurarak, bizi mutsuz kılan her şeyi değiştirmemiz için vakit tanıyor bize. Halbuki biz her gün, bu türlü bir vaktin bize bağışlandığını görmezden geliyoruz, bugünün düne benzediği üzere, yarına da benzeyeceğini düşünüyormuş üzere davranıyoruz.”
Paulo Coelho, ‘Piedra Irmağının Kıyısında Oturdum, Ağladım’
“Dindinha bir seferinde mutluluğun ‘yüreğimizde parlayan bir güneş’ olduğunu söylemişti. Güneş her şeyi memnunlukla aydınlatıyordu. Şayet bu doğruysa, her şeyi güzelleştiren şey göğsümde pırpır eden yüreğimdi…”
José Mauro de Vasconcelos, ‘Şeker Portakalı’
“Artık çocuk olmadığımı biliyordum lakin ‘yetişkin’ de değildim. Çocukluğun sevinçli umursamazlığı ve yetişkinliği acısı ile hayal kırıklığı ortasında asılı kalmıştım. Eskisi üzere umursamaz ve keyifli olmak istiyordum; lakin çocukluğun sona erdiğini biliyordum.”
Christy Brown, ‘Sol Ayağım’
“İnsanlar özgürlük ile memnunluk ortasında seçim yapmak zorundaydı ve büyük çoğunluk memnunluğu seçiyordu.”
George Orwell, ‘1984’
Bir seçim…
Felsefe ve şahsî gelişim kitapları da mutluluğun izini sürüyor. Dr. Serkan Karaismailoğlu’yla Dr. M. Ali Karaismailoğlu, ‘Kalk Bi’ Dopamin Demle’ kitabında memnunluğu düşündüren bir soruyla ele alıyor: “Kafanızın üzerinde bir düğme olduğunu ve buraya ne vakit basılsa kendinizi keyifli hissettiğinizi varsayalım. Bu düğme sizin parmağınızın denetimi altında olduğu surece çok hoş çalışır. Pekala ya öbür parmaklar?” Arthur Schopenhauer ‘Okumak, Yazmak ve Yaşamak Üzerine’ kitabında mutluluğun önündeki iki büyük manisi hatırlatıyor: “En temel müşahede bize insan mutluluğunun iki temel düşmanının ıstırap ve can meşakkati olduğunu gösterir.” Don Miguel Ruiz de ‘Dört Anlaşma’da mutluluğun kaynağını insanın seçimine bağlıyor: “Mutlu olmanızın tek nedeni memnun olmayı seçmenizdir. Acı da, memnunluk da bir seçimdir.”
